Jeszcze zanim europejskie obserwatorium Integral znalazło się na orbicie, uczeni rozpoczęli wyścig o możliwość skorzystania z niego. Kierujące misją Integral Science Operations Centre w Noordwijk w Holandii otrzymało setki projektów badań. ESA wierzy, że nowy satelita zrewolucjonizuje sposób w jaki myślimy o gwałtownym Wszechświecie. Wielu uczonych chce wziąć w tym udział.

Naszymi oczami widzimy jedynie spokojne piękno nocnego nieba. Patrząc za pomocą promieniowania gamma zobaczylibyśmy gwałtowną aktywność. Integral pomoże nam zrozumieć najbardziej ekstremalne procesy we Wszechświecie. Entuzjastyczni astronomowie przedstawili 19 razy więcej projektów niż obserwatorium jest w stanie wykonać w czasie pierwszego roku swojej misji. Dla zespołu zarządzającego Integralem przeglądanie gór propozycji było bardzo trudnym zadaniem.

Zajęło nam to trzy miesiące” – mówi Arvind Parmar, uczony pracujący nad projektem Integral. “291 zgłoszonych projektów podzieliliśmy na cztery kategorie ze względu na typy obiektów, których obserwacje przewidywały i przesłaliśmy je do grup specjalistów zajmujących się odpowiednimi tematami. Projekty zostały przeczytane i w ciągu kilku dni intensywnych prac wybrano najlepsze z nich“. Ostatecznie zaplanowano obserwacje na pierwszy rok. W październiku Integral został bezpiecznie umieszczony na orbicie, ale nie może jeszcze rozpocząć obserwacji. Najpierw muszą zostać przeprowadzone testy jego instrumentów.

Obserwacje naukowe rozpoczną się na początku 2003 roku. Do tego czasu przeprowadzone zostaną tylko obserwacje testowe potrzebne do sprawdzenia i wykalibrowania instrumentów. Musimy to robić powoli i ostrożnie” – powiedział Parmar. Po zakończeniu tego okresu, Integral otworzy swoje “gammowe” oczy na różnorakie obiekty astronomiczne.

Dla przykładu, jeden z projektów zakłada poszukiwanie ukrytych supernowych. Te supernowe to potężne wybuchy zasłonięte przez chmury pyłu leżące pomiędzy nimi a Ziemią. Jednak promieniowanie gamma, produkowane w supernowych przez rozpad promieniotwórczych pierwiastków (na przykład tytanu), może przedrzeć się przez ten pył. Integral będzie poszukiwał promieniotwórczego tytanu, który może być śladem niezauważonych wcześniej supernowych.

Nasza Galaktyka zawiera nieznaną liczbę czarnych dziur. Co jakiś czas niektóre z nich zaczynają gwałtownie świecić promieniowaniem powstałym przez pożeranie towarzyszących im gwiazd. Korzystając z Integrala astronomowie chcą dowiedzieć się jak dużo takich obiektów znajduje się w Drodze Mlecznej. Obserwatorium spróbuje tez zrozumieć naturę potężnych procesów przebiegających w jądrach aktywnych galaktyk. Mogą one zawierać super masywne czarne dziury o rozmiarach porónywalnych z rozmiarami Układu Słonecznego.

Celem innych badań będzie obserwacja obiektów będących kompletnymi zagadkami. Na przykład obszaru południowego nieba nazywanego Carina (Kil). Z tego rejonu dociera do nas promieniowanie gamma, którego źródła astronomowie nie są w stanie precyzyjnie określić.

Autor

Michał Matraszek