Kometa Ikeya-Zhang jest coraz lepiej widoczna na naszym niebie. Jakie będą możliwości jej obserwacji w najbliższych tygodniach, jakie ciekawe obiekty minie w najbliższym czasie i kiedy zniknie nam z oczu?

1 lutego, około godziny 11:00 naszego czasu, 58 letni japończyk Kaoru Ikeya odkrył w gwiazdozbiorze Wieloryba kometę, którą wstępnie nazwano 2002 C1. Świeciła ona z jasnością około 9,0 magintudo i miała komę o średnicy około 2 minut. Prawie dokładnie 1,5 godziny po nim niezależnego odkrycia dokonał chińczyk Daging Zhang.

Piękne zdjęcie komety zrobione 10 marca 2002 roku w Obserwatorium Klet w Czechach. Warkocz komety ma niewyobrażalną długość około 8 stopni. Sprzęt: teleskop Zeis-Sonnar 200mm. Autor: Michał Palka.

Od samego początku, na podstawie pierwszych kilkunastu pomiarów orbity komety podejrzewano, że podróżniczka powróciła do nas po 470 latach i stanowi odzwierciedlenie komety C/1532 R1. Pod koniec lutego jednak astronomowie doszli do wniosku, iż jest inna to kometa, która odwiedziła nas w 1661 roku (C/1661 C1). Niesamowita różnica w obliczeniach, była spowodowana znaczną niedokładnością wyznaczenia orbity w początkowym okresie obserwacji.

Teraz już wiemy, że dzięki tej zmianie oraz nowym dokładniejszym obliczeniom, kometa ta przy dobrych warunkach może już teraz zostać dostrzeżona nawet gołym okiem i być może będzie główną kandydatką do uzyskania tytułu najciekawszego zjawiska astronomicznego w 2002 roku.

Obecnie kometa świeci z jasnością około 4 wielkości gwiazdowej w gwiazdozbiorze Ryb, w pobliżu gwiazdy eta Psc oraz galaktyki M74. Już dziś (18 marca 2002) wieczorem osiągnie swoje peryhelium (0,507 AU).

Trajektoria komety Ikeya-Zhang w naszym Układzie Słonecznym. Kometa znajdzie się najbliżej Słońca (47 milionów km) 18 marca 2002, a najbliżej Ziemi (38 milionów km) 29 kwietnia tegoż roku. Maksymalną jasność 4 mag. osiągnie 25 marca. Przybliżony okres obiegu komety wokół Słońca to 367 lat.

Do 25 marca jasność jej będzie rosła, osiągając maksymalną jasność na poziomie +4,0 magnitudo. 29 marca przejdzie do gwiazdozbioru Andromedy, gdzie 31 marca po północy minie bardzo blisko gwiazdę beta Andromedy (Mirach – +2,08 magnitudo). W dalszej swej drodze po nieboskłonie 5 kwietnia minie bardzo znany wszystkim obiekt na niebie jakim jest Wielka Mgławica w Andromedzie – M31.

Kometa C/2002 C1 widziana w Słowenii w Obserwatorium Rezmon. Sprzęt: teleskop LX200 oraz kamera MX9 CCD. Autor: Anton Spenko.

Od tego momentu z dnia na dzień kometa będzie oddalała się od Słońca, i mimo że jeszcze do 30 kwietnia będzie zbliżać się do Ziemi, jej jasność będzie szybko spadać. Teoretycznie w zasięgu obserwacji gołym okiem będzie do 3 maja, lecz są to niestety tylko założenia teoretyczne, które będą trudne do realizacji w praktyce.

Do obserwacji komety najlepiej posłużyć lornetką, za pomocą której bez trudu odnajdziemy kometę jako mglistą plamkę 4 wielkości gwiazdowej. Obecnie obserwacje zdecydowanie utrudnia niestety bliskie sąsiedztwo Słońca. Na szczęście z każdym dniem kometa będzie w coraz większej odległości kątowej od niego, a co za tym idzie, będzie coraz wcześniej wschodziła przed Słońcem (co ciekawe od 2 kwietnia stanie się obiektem nie zachodzącym na naszych szerokościach geograficznych).

Wspaniałe zdjęcie komety Ikeya-Zhang zrobione 11 marca w Triescie we Włoszech. Kometa znajduje się tuż nad horyzontem. Czas ekspozycji: 2 minuty. Autor: Furio Pieri.

Elementy orbity komety Ikeya-Zhang (2002 C1):

Za artykuł dziękujemy panu Markowi Substykowi, twórcy witryny AstroCD – Oprogramowanie Astronomiczne.

Data peryhelium2452352.4796
Perihelion distance (q)0.5071
Eccentricity (e)0.99011
Inclination (i)28.12
Argument of perihelium (w)34.668
Longitude of ascending node (Om)93.37

Efemeryda komety na najbliższe dni (momenty wschodu komety i Słońca obliczone są dla środka Polski):

DataRektascensjaDeklinacjaJasnośćrdeltaWschód kometyWschód Słońca
20 marca01 27+20 43+4,10.510.804:214:46
25 marca01 23+27 18+4,00.530.713:264:34
30 marca01 13+34 04+4,10.570.631:124:22
4 kwietnia00 54+40 51+4,20.630.564:11
9 kwietnia00 25+47 27+4,50.700.513:59
14 kwietnia23 42+53 37+4,80.780.463:48
19 kwietnia22 40+58 40+5,10.870.433:37
24?kwietnia21 17+61 21+5,40.950.413:27
29 kwietnia19 44+60 21+5,71.030.403:17
4 maja18 25+55 43+6,11.120.413:07
9 maja17 28+48 55+6,51.200.432:58
14 maja16 49+41 27+7,01.290.462:50
31 maja15 46+20 14+8,51.560.6613:582:29
30 czerwca15 22+01 11+11,02.021.2313:242:25

Autor

Marcin Marszałek