29 lipca o godzinie 8:52 Księżyc znajdzie się na niebie zaledwie 4 stopnie powyżej Słońca. To oczywiście nów – najlepszy moment dla obserwatorów nieba. Gwiazda i ziemski naturalny satelita znajdować się będą w Raku.

Srebrny Glob nie przeszkadza w podziwianiu nieba ani wieczorem ani rano. Co możemy zobaczyć wtedy na niebie?

Spójrzmy na wakacyjne niebo najpierw wieczorem. Słońce zachodzi o 20:37, a około 22:30 jest już ciemno. Wysoko nad południowym horyzontem warto znaleźć Herkulesa i poszukać w nim, widocznej przez lornetkę, znanej gromady kulistej M13. Załączona mapa powinna pomóc w jej odnalezieniu. Gromada ma jasność około 6 magnitudo, średnicę kątową 32 minuty, co przy odległości około 20 tysięcy lat świetlnych odpowiada rzeczywistym rozmiarom rzędu 150 lat świetlnych. W tak małym obszarze przestrzeni znajduje się około pół miliona gwiazd. Gromady kuliste to mocno grawitacyjnie związane obiekty złożone z najstarszych gwiazd w galaktyce. Znajdują się poza dyskiem Drogi Mlecznej. M13 to jedna z najpiękniejszych z nich.

Wielka gromada kulista w Herkulesie, M13 (NGC 6205), jest jedną z najsłynniejszych gromad na północnej półkuli. Została odkryta w 1714 przez E. Halleya, który zanotował, “daje się widzieć nieuzbrojonemu oku, gdy niebo jest czyste i nie ma na nim Księżyca” (gromada ma 5.8 mag). Jest to bardzo stara gromada. Jej wiek ocenia się na 14 miliardów lat. Średnica: 150 lat świetlnych, odległość od Słońca 22000 lat świetlnych.

Następnego dnia około godziny piątej wzejdzie Słońce. Drugi raz spójrzmy więc na niebo około dwóch godzin wcześniej. Na wysokości 25 stopni ponad południowym horyzontem świeci Mars. Jego jasność to -2,3 wielkości gwiazdowej. Jego czerwoną tarczę z odległości 64 milionów kilometrów widzimy pod kątem około 22 sekund (to jak moneta pięciozłotowa obserwowana z około 200 metrów). Planeta przebywa w Wodniku. Nie sposób jej nie zauważyć, ponieważ jest najjaśniejszym obiektem na niebie. Do obserwacji szczegółów na powierzchni Marsa potrzebny jest teleskop.

Prezentacja dwóch zdjęć Marsa stanowi porównanie pomiedzy widokiem powierzchni w prawie normalnych warunkach (można dostrzec dopiero zaczatki burzy w rejonie Hellas Basin na godzinie czwartej i w okolicach bieguna północnego) i kiedy występują globalne burze pyłowe. Burze pyłowe na Czerwonej Planecie występują podczas marsjańskiej wiosny. Oba zdjęcia wykonał Kosmiczny Teleskop Hubble’a (HST). Zdjęcie po lewej zostało wykonane 26 czerwca 2001, zdjęcie po prawej 4 września 2001 roku.

Autor

Michał Matraszek