Teleskop Słoneczny Daneia K. Inouye (DKIST) niedawno zaczął swoje obserwacje, rozpoczynając nową erę obserwacji Słońca. Jest obecnie największym i najnowocześniejszym teleskopem słonecznym.

Teleskop Słoneczny z malowniczym krajobrazem w tle.

Teleskop DKIST kosztował niemal 300 milionów dolarów. Znajduje się ponad 3 kilometry nad poziomem morza w obserwatorium Haleakalā na wyspie Maui na Hawajach. Jego głównym celem jest badanie korony słonecznej – najbardziej zewnętrznej warstwy naszej gwiazdy.

Po raz pierwszy światło Gwiazdy Dziennej padło na lustro teleskopu w 2020 roku, jednak ze względu na 18-miesieczne opóźnienie w finalizacji jego budowy, faktyczne obserwacje mogą się rozpocząć dopiero teraz. W budowie przyrządu warte uwagi jest zwierciadło o średnicy 4 metrów potrafiące dostosowywać się do warunków panujących w atmosferze oraz system chłodzenia tego zwierciadła, żeby zapobiec jego przegrzewaniu się.

Pierwszy obraz plamy słonecznej wykonany przez DIKST.

Właśnie rozpoczyna się pierwszy eksperyment. W ramach niego teleskop zbada powstawanie dżetów gorącego gazu i plazmy. Wychodzą one z atmosfery Słońca pod wpływem nagłej zmiany pola magnetycznego. Długo przewidywano ten proces, nareszcie nadeszła okazja, żeby bliżej mu się przyjrzeć. Kosmiczna pogoda jest badana szczegółowo przez wiele teleskopów i satelitów. Dwiema najnowszymi misjami mającymi przyjrzeć się Słońcu są Solar Orbiter oraz Parker Solar Probe. Obie sondy orbitują stosunkowo niedaleko Słońca i badają jego strukturę w bardzo wysokiej rozdzielczości.

DKIST będzie współpracował z wyżej wymienionymi misjami, również będzie rejestrował zmiany zachodzące na Słońcu jak na przykład pojawianie się i znikanie plam słonecznych. Będzie badał pole magnetyczne, koronalne wyrzuty masy, rozbłyski słoneczne. Ważne jest, żeby dokładnie przyglądać się tym zjawiskom, ponieważ mają duże znaczenie dla naszego życia. Jeśli silny koronalny wyrzut masy byłby skierowany w stronę Ziemi, mógłby zakłócić działanie satelitów, a przez to działanie wielu systemów na Ziemi. Pierwsze okno obserwacyjne będzie trwało ponad rok. Ciekawe, jakie wspaniałe zdjęcia Słońca dostarczy Teleskop Słoneczny Daneia K. Inouye.

Autor

Maria Puciata-Mroczynska