Sposród 100 gwiazd, o których wiemy, że posiadają planety, wokół ponad 30 krążą olbrzymy wielkości Jowisza i to na orbicie bliżej, niż Merkury wokół Słońca, a ich ores obiegu liczy się w dniach. Taka pozycja to wynik wyścigu między planetą a jej gwiazdą macierzystą.

Astronomowie Myron Lecar i Dimitar Sasselov pokazują, co wpływa na ten wyścig. Okazuje się, że formacja planet to zawody, w których powstająca planeta musi wywalczyć swoje istnienie i nie zostać pożarta przez gwiazdę macierzystą.

To wyścig między planetą a gwiazdą. W niektórych systemach planeta wygrywa i zostaje, w innych przegrywa i zostaje wchłonięta przez gwiazdę” – mówi Sasselov.

Planety jowiszowe odkryte w pobliżu giazdy nie mogły powstać w miejscu, gdzie się obecnie znajdują. Blisko gwiazdy ciepło i niedostatek materii potrzebnej do powstania planety skutecznie zapobiega powstawaniu większych ciał.

To nędzne miejsce na powstanie gazowego giganta” – mówi Lecar. – “Jednak spotykamy wiele jowiszów w takim miejscu. To prawdziwe wyzwanie wyjaśnić, jak się tam dostały“.

Teoretycy wyliczyli, że tak zwane “gorące jowisze” musiały uformować sie zdala od gwiazdy w dysku gazu i pyłu a następnie przewędrować do środka. Pytanie, co zatrzymało je na spirali śmierci kończącej sie uderzeniem w gwiazdę.

Rysunek to artystyczna wizja tego jak gwiazda HD 82943 wchłonęła krążącą wokół niej planetę.

Migracja jowiszowej planety jest napędzana przez materiał znajdujący się w dysku za orbitą planety. Zewnętrzne części dysku protoplanetarnego bezlitośnie pchają planetę do środka, nawet gdy ta zwiększa swoją masę kosztem dysku. Lecar i Sasselov pokazali, że planeta może uniknąć zagłady, jeśli “zje” dysk zanim gwiazda “zje” ją.

W naszym Układzie Słonecznym wyścig musiał zakończyć się wcześnie. Jowisz przewędrował niewielki dystans zanim zjadł materię między sobą a młodzieńczym Saturnem. Gdyby nasz dysk protoplanetarny zawierał więcej materii, Jowisz mógłby przegrać, a wtedy nie tylko on, ale również planety wewnętrzne mogłyby smętnie zakończyć żywot w Słońcu.

Gdy ginie Jowisz, giną wszyscy” – mówi Lecar.

Jeszcze za wcześnie, żeby powiedzieć, że nasz Układ jest wyjątkowy, nie jest bowiem łatwo znaleźć “gorące jowisze” za pomoca obecnej techniki” – mówi Sasselov. – “Ale możemy powiedzieć, że mieliśmy szczeście, że migracja Jowisza zakończyła się wcześnie. Gdyby było inaczej, Ziemia zostałaby zniszczona, zanim rozwinęłoby się na niej życie“.

Autor

Anna Marszałek

Komentarze

  1. Jakub Skowron    

    Artystyczna wizja — Nie bardzo rozumiem o co autorowi chodziło, gdy pisał:
    “Rysunek przedstawia artystyczną wizję gwiazdy HD 209458 b obiegającej jej macierzystą, żółtą, podobną do Słońca gwiazdę.”
    Gwiazda HD 209458 b jest składnikiem układu podwójnego? Nie, bo to chodzi o planetę, obiegającą zółtą gwiazdę.

    1. aniau    

      tak — oczywiście, HD 209458 b jest planeta.
      Dziekujemy za czujnosc:) zdjecie jest w bazie od dawna, a dotychczas nikt nie zauwazyl przejezyczenia, tym bardziej dzięki 🙂 Juz poprawione

Komentarze są zablokowane.