Zdjęcie przedstawia mgławicę otaczającą młodego pulsara. Mgławica, obserwowana w promieniowaniu rentgenowskim, przypomina wyglądem ludzką rękę i rozciąga się na 150 lat świetlnych.

Zdjęcie zostało zrobione przez Obserwatorium Rentgenowskie Chandra (NASA). W centrum zdjęcia widoczny jest młody pulsar o średnicy nie przekraczającej 20 km. Jego wiek szacuje się na 1 700 lat. Pulsar, oznaczony jako PSR B1509-58, jest oddalony od nas o około 17 tysięcy lat świetlnych.

Pulsary to szybko obracające się gwiazdy neutronowe, które rozrzucają energię w przestrzeń kosmiczną. Pulsar widoczny na zdjęciu dokonuje prawie 7 pełnych obrotów na sekundę i uwalnia w przestrzeń kolosalną ilość energii. Przypuszczalnie posiada także bardzo silne pole magnetyczne, silniejsze od pola naszej planety około 15 bilionów razy.

Na zdjęciu najmniej energetyczny zakres promieniowania rentgenowskiego jest zaznaczony na czerwono, średni zakres jest zielony, a najbardziej energetyczny oznaczony jest na niebiesko.

PSR B1509-58 widziany w zakresie rentgenowskim i radiowym

PSR B1509-58 widziany w zakresie rentgenowskim i radiowym

Kunsztowny kształt mgławicy powstaje na skutek przemieszczania się elektronów przez jej namagnetyzowane obszary. Elektrony wypromieniowują wtedy swoją energię. Strumień elektronów i jonów jest wyrzucany w przestrzeń przez pulsara i oddala się od niego z wielką prędkością.

Palczastopodobna struktura zasila najwidoczniej energią materię w sąsiedniej chmurze gazu RCW 89. Transfer energii powoduje silne świecenie tego obszaru w promieniowaniu rentgenowskim. Temperatura w tym rejonie wydaje się okresowo wahać, co sugeruje, że pulsar obraca się niczym wirujący bąk i wysyła wiązki energii dookoła RCW 89.

Autor

Agata Senczyna

Członek Klubu Astronomicznego "Almukantarat".