Obrazek wyróżniający: Virgin Galactic

28 października 2026 roku Virgin Galactic zaprezentowało swój najnowszy pojazd – samolot kosmiczny Apeiron. To pierwsza konstrukcja nowej generacji, określanej przez firmę jako klasa Delta. Statek został zaprojektowany z myślą o zwiększeniu skali komercyjnych lotów suborbitalnych i skróceniu przerw między kolejnymi startami.

Nazwę dla samolotu wyłoniono w głosowaniu, w którym wzięli udział internauci z ponad 80 państw. Słowo Apeiron pochodzi z języka greckiego i oznacza „nieograniczone” lub „nieskończone”.

W dniu prezentacji Apeiron, podwieszony pod skrzydło statku-matki VMS Eve, odbył również swój pierwszy lot – z fabryki w Arizonie do macierzystej bazy operacyjnej Spaceport America w Nowym Meksyku. Na miejscu inżynierowie Virgin Galactic rozpoczęli prace nad oprogramowaniem awioniki. Po ich pomyślnym zakończeniu samolot zostanie przygotowany do pierwszych prób w locie, które sprawdzą zachowanie płatowca i działanie jego systemów w praktyce.

Virgin Galactic

Samolot kosmiczny Apeiron widziany z góry.

Choć szczegółowa specyfikacja techniczna nie jest jeszcze znana, wiadomo już, że w przeciwieństwie do swojego poprzednika, Apeiron powstaje w architekturze modułowej. Proces produkcji opiera się na montażu gotowych sekcji i podzespołów dostarczanych przez zewnętrzne firmy z branży lotniczo-kosmicznej. Ma to usprawnić przeprowadzanie przeglądów i napraw, a także ułatwić produkcję na większą skalę.

Podobnie jak w przypadku SpaceShipOne oraz SpaceShipTwo, Apeiron zostanie najpierw wyniesiony na odpowiednią wysokość przez statek-matkę (dla SpaceShipTwo było to ok. 45 000-50 000 stóp, czyli 13,7-15 km), a po odłączeniu uruchomi własny silnik rakietowy. Konstrukcja układu aerodynamicznego wskazuje również na zastosowanie charakterystycznego systemu feathering, w którym ruchome części skrzydeł obracają się w górę – przy wejściu w gęstsze warstwy atmosfery zadziała on jak hamulec aerodynamiczny.

Virgin Galactic

Apeiron podwieszony pod skrzydło swojego statku-matki VMS Eve.

Nowe rozwiązania w kwestii budowy samolotów kosmicznych to efekt długich prac. Prezentacja nowego pojazdu kończy bowiem ponad dwuletnią przerwę w operacjach Virgin Galactic. Ostatni komercyjny lot realizowany przez poprzednika Apeirona, VSS Unity, odbył się w czerwcu 2024 roku. W latach 2023-2024 maszyna ta wykonała łącznie siedem udanych komercyjnych lotów suborbitalnych. Od tamtego czasu firma skupiła się wyłącznie na rozwoju floty nowej generacji. Oznaczało to kompletne odcięcie się od przychodów ze sprzedaży biletów na loty. Był to dla Virgin Galactic czas głębokiej redukcji kosztów i znacznej presji finansowej.

Spółce zależy więc na wysokiej opłacalności nowej klasy samolotów. Virgin Galactic zakłada, że nowa generacja maszyn pozwoli na realizację nawet dwóch startów w tygodniu, przy planowanej żywotności konstrukcji przekraczającej 500 lotów. Osiągnięcie takiej częstotliwości będzie jednak wymagało wyraźnego skrócenia czasu potrzebnego na obsługę naziemną w porównaniu do VSS Unity, który wymagał wielotygodniowych przeglądów między kolejnymi misjami.

Virgin Galactic zapowiada, że przedstawi więcej szczegółów podczas listopadowej konferencji omawiającej wyniki finansowe. Już teraz przewiduje jednak, że pierwsi pasażerowie wejdą na pokład Apeirona na początku drugiego kwartału 2027 roku. Drugi egzemplarz z serii Delta ma według firmy dołączyć do floty niedługo później, osiągając gotowość operacyjną na przełomie drugiego i trzeciego kwartału 2027 roku. Warto przy tym pamiętać, że projekt był już wielokrotnie opóźniany. Początkowo nowa generacja samolotów miała zabierać pasażerów już w czwartym kwartale 2026 roku, a następnie na początku 2027 roku.

Do terminów podawanych przez zarząd spółki należy więc podchodzić z dystansem. Virgin Galactic zakłada chociażby, że próby Apeirona w locie potrwają jedynie pół roku – jest to stosunkowo krótki czas. Nie ma jednak wątpliwości, że firmie zależy na czasie i zrobi wszystko, by jak najszybciej rozpocząć regularne loty, tym bardziej że na swój lot czeka obecnie niemal 700 klientów, którzy kupili bilety w cenie sięgającej nawet 750 000 dolarów za miejsce.

Warto również wspomnieć o sytuacji na rynku turystyki kosmicznej – główny rywal Virgin Galactic, Blue Origin, tymczasowo wstrzymał komercyjne loty w kosmos, by w pełni skupić się na programie NASA Artemis. Virgin Galactic pozostaje obecnie jedyną firmą chętną zabierać pasażerów na granicę kosmosu. Najbliższe miesiące będą dla spółki kluczowe: czy Apeiron i kolejne samoloty klasy Delta pozwolą na zapowiadaną pełną komercjalizację takich lotów?

Korekta – Anna Grzesiak