Obrazek wyróżniający: Prószyński i S-ka
Każdy, kto choć trochę interesuje się astronomią, słyszał o idei istnienia wielu wszechświatów. Jakkolwiek logiczna i fascynująca by się ona wydawała, większość z nas przyjmuje za oczywistość, że pomysł ten może być rozważany wyłącznie w teorii, nigdy w praktyce.
Laura Mersini-Houghton nie należy do tego grona. Po dzieciństwie spędzonym w Albanii, która była wówczas dyktaturą, ani myślała powstrzymywać się od badania zjawisk porywających jej naukową duszę. W swojej książce „Przed Wielkim Wybuchem” opisuje właśnie tę drogę – od małej, ciekawej świata Albanki po nominowaną do Nagrody Nobla naukowczynię. Oczywiście oprócz wątków prywatnych nie brakuje astrofizyki – to ona jest esencją książki.
Choć wspomniane wątki prywatne osadzają jej odkrycia w odpowiednim kontekście, wyjaśniając motywację autorki, to w niektórych miejscach zostały one wprowadzone dość sztucznie. Osobiste historie z dzieciństwa Mersini-Houghton, a przede wszystkim wpływ jej ojca-wykładowcy, stanowią ważną część treści, jednak książka mogłaby się obyć bez wielu współczesnych wątków, takich jak okoliczności otrzymania kwiatów od jej męża.
Moją uwagę zwróciły występujące sporadycznie nieścisłości językowe. Na przykład liczbę 10²⁷ określono jako „dziesiątka z dwudziestoma siedmioma zerami”, co powinno zostać zastąpione określeniem „jedynka z dwudziestoma siedmioma zerami”. W innym miejscu natknęłam się na sformułowanie „najbardziej optymalny”, co również jest błędne. Nie wiem jednak, czy wspomniane pomyłki wynikają z niepoprawnego tłumaczenia, czy też wywodzą się z oryginału. Jeśli to drugie, to uważam, że naukowczyni powinna zwracać szczególną uwagę na precyzję – nie tylko w liczbach, ale również w słowach.
Jeśli chodzi o część naukową, to jej treść została w przeważającej części wyjaśniona w sposób przystępny. Omawianym zagadnieniom towarzyszą ilustracje, które pomagają lepiej uchwycić ideę danego tematu. Aby zrozumieć książkę, nie trzeba mieć stosunkowo dużej wiedzy, ale wymagane jest podstawowe wyobrażenie o tym, jak działa kosmos i fizyka. Ja jako osoba, która od lat śledzi tematykę kosmosu, przyznam, że w początkowych rozdziałach pomijałam niektóre fragmenty wyjaśniające pojęcia mi znane, takie jak entropia, więc ich czytanie zajęło mi mniej czasu. To druga połowa okazała się bardziej wymagająca – tam poznałam nowe pojęcia, fakty i teorie, natomiast pierwsza odgrywała rolę przede wszystkim uporządkowania i powtórzenia znanych mi zagadnień. Zaskoczyło mnie to, że empiryczne wykazanie istnienia wieloświatów, innymi słowy zgodność przewidywań autorki z obserwacjami, faktycznie zachodzi. Swoją teorię popiera przekonującymi argumentami, sprawiając, że czytelnik skłania się ku postawionej przez nią tezie.
Polecam tę lekturę każdemu, kto chciałby wyjść poza konwencjonalne ramy astronomii. Myślę, że książka przede wszystkim pokazuje, jak daleko sięgają granice tego, co można odkryć, jednocześnie ucząc, że mimo przeciwności losu warto realizować swoje marzenia.
Tytuł: Przed Wielkim Wybuchem. O początkach Wszechświata i o tym, co jest poza nim
Autor: Laura Mersini-Houghton
Wydawca: Prószyński i S-ka
Liczba stron: 240
Data wydania: 28 września 2023
Korekta – Alex Rymarski
