Obrazek wyróżniający: Ministerstwo Edukacji Narodowej

Od czasu, gdy astronomia była nauczana jako odrębny przedmiot szkolny, minęły 24 lata, natomiast od wycofania jej następcy – przedmiotu „fizyka i astronomia” – 14 lat. Obecnie tę naukę można właściwie poznać jedynie poza szkolnymi murami, ponieważ występuje jedynie w niewielkim zakresie na fizyce, przyrodzie i geografii. Sytuacja może jednak ulec zmianie, ponieważ Instytut Badań Edukacyjnych opublikował projekt podstawy programowej nowego nieobowiązkowego przedmiotu o takim charakterze.

W ramach przedmiotu uczniowie zapoznają się z podstawowymi zagadnieniami działów astronomii, m.in. astronomii obserwacyjnej, astrofizyki gwiazdowej i kosmologii. To bloki pod nazwami „Astronomia obserwacyjna” i „Wiedza o Wszechświecie”. Oprócz tego w projekcie można znaleźć trzeci blok „Technologie kosmiczne”, obejmujący elementy astronautyki i inżynierii kosmicznej oraz dodatkowy blok z zagadnieniem do wyboru przez nauczyciela, np. astrobiologię, planetologię, a także historię astronomii czy astronomię w kulturze. Pełen program przedmiotu można poznać tutaj.

Propozycje podstaw programowych zostały opracowane przez zespół ekspertów i przesłane przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy (IBE-PIB) do Ministerstwa Edukacji Narodowej (MEN). Teraz MEN przygotuje projekt rozporządzenia, który zostanie poddany konsultacjom społecznym. Po konsultacjach i naniesieniu ewentualnych poprawek, zgodnie z harmonogramem „Reformy26. Kompas Jutra”, podstawy programowe zaczną obowiązywać od 1 września 2027 roku w klasach pierwszych szkół ponadpodstawowych. Astronomia będzie przedmiotem do wyboru przez dyrekcję szkoły.

Publikację projektu podstawy programowej skomentował prof. dr hab. Michał Tomczak, prezes Polskiego Towarzystwa Astronomicznego:

Środowisko astronomiczne i branży kosmicznej niezmiernie się cieszy, że po wielu latach starań przedmiot astronomia wreszcie powróci do szkół. Zachęcamy wszystkich zainteresowanych, a szczególnie nauczycieli, do zapoznania się z projektem i przygotowania ewentualnych uwag, na okres, kiedy Ministerstwo Edukacji Narodowej ogłosi konsultacje społeczne. Zachęcamy także dyrektorów szkół do wybrania astronomii z puli przedmiotów do wyboru. Astronomia to przedmiot przyszłości, pozwalający uczniom lepiej zrozumieć współczesny świat i współczesne technologie.

Więcej informacji na temat przedmiotu, nowej podstawy programowej, a także przygotowań do wdrożenia astronomii w szkołach, w tym materiałów dla nauczycieli i dyrekcji, można znaleźć w informacji prasowej na portalu Urania – Postępy Astronomii.

Korekta – Adam Piznal