Obrazek wyróżniający: SpaceX
Po raz pierwszy w historii SpaceX pomyślnie odzyskało górny stopień Starshipa. Wczoraj, 14 listopada o godz. 22:20 czasu polskiego w ramionach wieży startowej Mechazilla zakończył się piętnasty lot tej rakiety. Nie wszystko poszło jednak zgodnie z planem – pierwszy stopień Super Heavy zakończył swoją misję w oceanie.
Starship po przechwyceniu przez wieżę startową Mechazilla.
Misja rozpoczęła się 13 listopada o godz. 23:47 czasu polskiego ze stanowiska startowego nr 2 (Pad 2) w Starbase w Teksasie. Niedługo po starcie kontrolerzy potwierdzili gotowość wieży Mechazilla do przyjęcia pierwszego stopnia, a w 2 minucie i 25 sekundzie lotu doszło do separacji stopni metodą hot-staging – silniki Raptor dolnego członu wciąż pracowały w momencie odłączenia górnego stopnia.
Chwilę później booster uruchomił 32 z 33 planowanych silników i rozpoczął odpalenie powrotne (ang. boostback burn), które zostało jednak przedwcześnie przerwane z powodu zbyt niskiej masy paliwa – dokładna przyczyna tego problemu wciąż jest badana. W konsekwencji system naprowadzania, nawigacji i kontroli lotu automatycznie przerwał powrót i przekierował pierwszy stopień nad Zatokę Meksykańską. Ponad sześć minut po starcie booster zainicjował manewr hamowania przed lądowaniem (ang. landing burn), po czym aktywowano system przerwania lotu i pierwszy stopień eksplodował.
Eksplozja pierwszego stopnia Super Heavy nad wodami Zatoki Meksykańskiej.
Dalsza część lotu Starshipa przebiegała bezproblemowo. 23 minuty po starcie poinformowano o zgodzie na wejście górnego stopnia na orbitę i niedługo po tym wykonał on manewr wprowadzający (ang. orbital burn) z użyciem jednego silnika Raptor. Pojazd pozostawał następnie w przestrzeni kosmicznej przez ponad 22 godziny i wykonał w tym czasie 14 okrążeń Ziemi. W trakcie pobytu na orbicie wypuścił 26 Starlinków najnowszej generacji, a 3 z nich zostały wyposażone w kamery, które umożliwiły kontrolę osłony termicznej.
20 godzin i 27 minut po starcie centrum kontroli misji przekazało, że statek jest gotowy na powrót. Zgodnie z planem rozpoczął się manewr deorbitacji, a następnie procedura wejścia w atmosferę, która potrwała ok. 20 minut. Dzięki dużej powierzchni kadłuba i hamowaniu pod wysokim kątem natarcia maksymalne przeciążenie podczas powrotu wyniosło ok. 2-2,5 G (dla porównania przeciążenia w kapsule Dragon wynoszą między 3 a 4 G).
Wejście górnego stopnia Starshipa w ziemską atmosferę.
22 godziny i 32 minuty po starcie Starship wyłonił się z niskich chmur nad wieżą startową, odpalił trzy silniki Raptor, wykonał widowiskowy manewr „flip” i rozpoczął końcowe hamowanie (ang. landing burn). Statek zwolnił niemal do zera i ramiona Mechazilli zacisnęły się na jego kadłubie. Silniki zgasły, a przy akompaniamencie utworu „Baby Come Back” zespół w Starbase oficjalnie ogłosił sukces.
W misji wzięły udział egzemplarze Starship 42 oraz Super Heavy 22, należące do najnowszej generacji V3 obu stopni. Największą zmianą w stosunku do poprzedniej wersji (V2) jest niemal trzykrotny wzrost udźwigu – nowa rakieta docelowo ma wynieść na niską orbitę okołoziemską ponad 100 ton ładunku (przy zachowaniu planowanej pełnej odzyskiwalności), podczas gdy wariant V2 zabierałby 35 ton. Za ten wzrost odpowiadają w dużej mierze nowe silniki Raptor 3. Przy starcie 33 jednostki na dolnym stopniu generują łącznie 80800 kN ciągu, czyli o 6400 kN więcej niż w poprzedniej generacji. Cała konstrukcja jest również wyższa o 1,3 m i mierzy teraz 124,4 m wysokości.
Rakieta Starship chwilę po starcie ze stanowiska nr 2 w Starbase.
Starshipa 42 czeka teraz szczegółowa inspekcja. Sprawdzony zostanie m.in. stan poszycia i płytek osłony termicznej. Zespołowi będzie również zależało na ustaleniu dokładnej przyczyny awarii dolnego stopnia, tak aby wykluczyć podobne sytuacje w przyszłości. Priorytetem dla SpaceX wciąż pozostaje przechwycenie obu stopni, które miało zostać zrealizowane w locie piętnastym.
Tempo prac nad projektem robi wrażenie. Nieco ponad sześć tygodni po poprzednim locie, podczas którego Starship po raz pierwszy osiągnął orbitę i rozmieścił ładunek, SpaceX zdołało bezpiecznie sprowadzić górny stopień na stanowisko startowe. Choć do pełnego sukcesu brakuje jeszcze równoczesnego odzyskania obu stopni, udane przechwycenie górnego stopnia to kolejny kluczowy krok na drodze do przekształcenia Starshipa w pełni odzyskiwalną rakietę orbitalną.
Korekta – Alex Rymarski



