O obiekcie
Caldwell 49, inaczej Mgławica Rozeta (z ang.: Rosette Nebula) to mgławica emisyjna znajdująca się w gwiazdozbiorze Jednorożca (Monoceros). Jest to obszar HII, to znaczy, że występuje tam silna emisja linii widmowej częściowo zjonizowanego wodoru.
Podstawowe informacje
- Rektascensja [J2000]: 06h 33m 45s
- Deklinacja [J2000]: +04° 59′ 54″
- Dystans: ~5200 lat świetlnych (~1600 pc)
- Jasność obserwowana w magnitudo (wizualna): 9,0
- Średnica: 130 lat świetlnych
- Rozmiar kątowy (wizualny): ~1,3°
Jak obserwować?
Caldwell 49 jest najlepiej widoczna na półkuli północnej, jednakże da się też ją obserwować na półkuli południowej. Znajduje się pomiędzy trzema gwiazdami w gwiazdozbiorze Jednorożca: ε Mon, 18 Mon oraz 13 Mon. Najlepszy czas do obserwacji to zimowe wieczory, a w szczególności te w styczniu i lutym, kiedy to ona przechodzi właśnie przez południk lokalny. Jej duże rozmiary kątowe sprawiają, że można dojrzeć ją przez lornetkę, lub mniejszy teleskop, jednakże w nich nie zobaczymy jej złożonych detali. W tym celu najlepiej będzie zaopatrzyć się w nieco większe i lepsze narzędzie. Obserwacji sprzyjają miejsca o skali zanieczyszczenia światłem Bortle 6 lub lepiej.
Położenie C49 w gwiazdozbiorze Jednorożca.
Wygląd
Mgławica Rozety jest dość złożoną mgławicą, dlatego podzielono ją na kilka segmentów, każde ze swoim unikalnym oznaczeniem w katalogu New General Catalogue (NGC):
- NGC 2237 – Część obłoku (również używany do opisania całej mgławicy)
- NGC 2238 – Część obłoku
- NGC 2239 – Część obłoku (odkryta przez Johna Herschella)
- NGC 2244 – Gromada otwarta w środku mgławicy
- NGC 2246 – Część obłoku.
Obraz C49 wykonany przez teleskop Hubble’a.
Opis
Caldwell 49 jest obszarem intensywnej formacji gwiazd. Wszystkie gwiazdy znajdujące się w mgławicy zostały utworzone właśnie z tej samej materii, która tworzy ją samą. Wysokoenergetyczne promieniowanie młodych gwiazd sprawia, że atomy w obłoku się ekscytują, a w następstwie reemitują to promieniowanie na specyficznej długości fali, co nadaje obserwowany kształt i kolor obiektu.
Badanie mgławicy przez Obserwatorium Rentgenowskie Chandra (z ang.: Chandra X-ray Observatory) ukazało obecność populacji nowonarodzonych gwiazd. Obecnie znajduje się tam ok. 2500 młodych gwiazd w tym masywne gwiazdy typu O. Ich wysokoenergetyczne promieniowanie sprawia, że atomy w obłoku się ekscytują, a w następstwie reemitują to promieniowanie na specyficznej długości fali, co nadaje obserwowany z Ziemi kształt i kolor obiektu.
Młode gwiazdy są bardzo gorące, więc będą nagrzewać plazmę, znajdującą się wokół nich, do ogromnych temperatur. Będzie to skutkować emisjami na bardzo małych długościach fal, m.in.: w zakresie fal rentgenowskich. Na zdjęciu poniżej możemy zobaczyć, że takie emisje potrafią zdradzić całą populację takich gwiazd.
Chandra X-ray Observatory via WikimediaObraz z obserwatorium rentgenowskiego Chandra X-ray Observatory nałożony na zdjęcie optyczne mgławicy.
Korekta – Alex Rymarski
