Księżyc zaczyna kolejny cykl i ponownie jest widoczny na wieczornym niebie. Ale dobre warunki jego obserwacji będą dopiero w drugiej części tygodnia. Natomiast przez cały tydzień można obserwować 5 planet Układu Słonecznego. Wieczorem Jowisza, Urana i Neptuna, nad ranem – Wenus z Saturnem.

Księżyc początkowo będzie znajdował się bardzo nisko nad wieczornym horyzontem, ponieważ w poniedziałek przejdzie przez skrajny południowy punkt swojej orbity. Ale z każdym kolejnym dniem będzie się znajdował kilka stopni wyżej na niebie i będzie świecił coraz mocniej i coraz dłużej.

Srebrny Glob odwiedzi w tym tygodniu gwiazdozbiory Strzelca, Koziorożca i Wodnika i w niedzielę zbliży się do Jowisza (na odległość 15°). Jednak najbliżej największej planety Układu Słonecznego będzie w następny poniedziałek.

Wcześniej, bo w czwartek i piątek Księżyc przejdzie przez gwiazdozbiór Koziorożca. 9 grudnia faza naturalnego satelity Ziemi będzie miała 16%, a znajdzie się on około 5,5 stopnia na południe od gwiazdy Algedi (α Cap) oraz 3° od gwiazdy Dabih (β Cap).

W sobotę 11 grudnia faza Księżyca wzrośnie do 32%, Srebrny Glob przejdzie na granicę gwiazdozbiorów Koziorożca i Wodnika. Będzie już przebywał nad horyzontem dość długo po zachodzie Słońca, bo zajdzie około 22. Niecałe 5° na południe od Księżyca będzie znajdował się Neptun, którego można dostrzec przez lornetki i teleskopy, gdyż jego jasność wynosi +7,9 magnitudo.

Ostatnia planeta w Układzie Słonecznym przesuwa się na wschód i oddala się od μ Capricorni, ale nie robi tego zbyt szybko i wciąż jest blisko niej. W tym tygodniu w odległości około 18 minut kątowych.

Mapka pokazuje położenie Jowisza i Urana w drugim tygodniu grudnia 2010.

Mapkę wykonano w GIMPie (http://www.gimp.org) na podstawie obrazków z programu Starry Night (http://www.starrynighteducation.com).

Kolejne pół godziny wcześniej wschodzi, góruje i zachodzi para planet Jowisz – Uran. Obie planety poruszają się już ruchem prostym (czyli z zachodu na wschód), a odległość kątowa miedzy nimi się zmniejsza, bo Jowisz powoli dogania Urana. W dniu pokazanym na mapce dystans ten będzie wynosił trochę ponad 2° (dokładnie 137'). Jednocześnie Jowisz będzie mniej niż 2° od gwiazdy 20 Psc, zaś Uran – 42' od 20 Psc.

Jowisz będzie świecił z jasnością -2,5 magnitudo, o kolejną sekundę kątową zmniejszy się jego tarcza, do 41″. Jasność Urana w zasadzie nie zmieni się i będzie wynosić +5,8 mag.

Jak zawsze w układzie księżyców galileuszowych Jowisza dojdzie do kilkunastu ciekawych zjawisk. Jednak na obserwację tych zjawisk mamy coraz mniej czasu i ta lista jest coraz krótsza. Najciekawiej zapowiada się koniec tygodnia:

  • 7 XII godz. 16:08 zejście Kallisto z tarczy Jowisza,
  • 9 XII godz. 18:12 wyjście Ganimedesa z cienia Jowisza (koniec zaćmienia),
  • 10 XII godz. 21:16 Io chowa się za tarczę Jowisza,
  • 10 XII godz. 23:43 Europa chowa się za tarczę Jowisza,
  • 11 XII godz. 18:33 wejście Io na tarczę Jowisza,
  • 11 XII godz. 19:54 wejście cienia Io na tarczę Jowisza,
  • 11 XII godz. 20:48 zejście Io z tarczy Jowisza,
  • 11 XII godz. 22:08 zejście cienia Io z tarczy Jowisza,
  • 12 XII godz. 15:44 Io chowa się za tarczę Jowisza,
  • 12 XII godz. 18:14 wejście Europy na tarczę Jowisza,
  • 12 XII godz, 19:19 wyjście Io z cienia Jowisza (koniec zaćmienia),
  • 12 XII godz. 20:54 wejście cienia Europy na tarczę Jowisza,
  • 12 XII godz. 20:59 zejście Europy z tarczy Jowisza,
  • 12 XII godz. 23:37 zejście cienia Europy z tarczy Jowisza.

Mapka pokazuje położenie Wenus i Saturna w drugim tygodniu grudnia 2010.

Mapkę wykonano w GIMPie (http://www.gimp.org) na podstawie obrazków z programu Starry Night (http://www.starrynighteducation.com).

Wenus już pokonała zakręt na swojej drodze po niebie i do końca okresu widoczności będzie przesuwać się na wschód. Planeta w przyszłym tygodniu przejdzie do gwiazdozbioru Wagi, a w dniu pokazanym na mapce w odległości 38' (czyli nieco więcej niż średnica Księżyca) minie gwiazdę κ Virginis o jasności 4,1 magnitudo. Jasność samej Wenus będzie bliska maksymalnej (-4,64 wielkości gwiazdowej), zmniejszy się natomiast jej średnica (do 36″) i wzrośnie faza (do 33%).

Saturn znajdował się będzie już ponad 20° od Wenus, a jednocześnie będzie się znajdował około 3° od gwiazdy θ Virginis, do której się zbliża. Jasność Saturna w tym tygodniu nie zmieni się zanadto i będzie miała wartość +0,9 magnitudo, a jego średnica kątowa wynosi 17″.

W sobotę 11 grudnia planeta z pierścieniami przejdzie 3 minuty kątowe (10 średnic Saturna) na południe od gwiazdy 44 Virginis., natomiast maksymalna elongacja Tytana (i najlepsze warunki jego obserwacji) wystąpi we wtorek 7 grudnia.

Autor

Ariel Majcher