Maksimum Drakonidów poza nami (niektórzy widzieli naprawdę sporo meteorów), a już niedługo będzie można obserwować następny rój – Orionidy – choć dużo mniej obfity. Księżyc początkowo jeszcze będzie jaśniał, a od środy jego blask będzie się zmniejszał (pełnia 12 października). Bardzo dobrze jest widoczny Jowisz, natomiast w trochę mniej korzystnych warunkach można obserwować Marsa.

Nadchodzące dni będą niezbyt korzystne dla obserwatorów nocnego nieba, ponieważ swoją obecnością będzie bardzo przeszkadzał Księżyc. W środę 12 października o godzinie 4:06 naturalny satelita Ziemi przejdzie przez pełnię, osiągając swoją maksymalną jasność w trakcie ruchu miesięcznego. Do końca tygodnia faza Księżyca zmniejszy się do 80%, ale i tak przez cały ten czas będzie on dominował na niebie.

W tym tygodniu Księżyc odwiedzi tylko 3, za to bardzo rozległe gwiazdozbiory: Ryb, Barana i Byka. Pierwszy z wymienionych gwiazdozbiorów nie zawiera zbyt jasnych gwiazd, dlatego ciekawe konfiguracje gwiazd z Księżycem pojawią się dopiero w drugiej części tygodnia.

Czwartek 13 października zastanie Srebrny Glob w gwiazdozbiorze Barana. Wieczorem Księżyc będzie już ponad półtorej doby po pełni i jego faza zmniejszy się do 97%. Kilka stopni na północ od Księżyca znajdować się będą najjaśniejsze gwiazdy tej konstelacji: 7,5 stopnia od Hamala i Sheratana i nieco ponad 7° od Mesarthim.

Srebrnemu Globowi towarzyszyć będzie również bardzo jasny Jowisz, który za 3 tygodnie znajdzie w opozycji. Największa planeta w Układzie Słonecznym świeci obecnie z jasnością -2,9 magnitudo, natomiast średnica jego tarczy wynosi 49″. Jowisz góruje około 1 w nocy na wysokości 50°, co sprawia, że warunki do jego obserwacji są już naprawdę dobre nawet dla posiadaczy lornetek.

W układzie księżyców galileuszowych Jowisza będzie można zaobserwować następujące zjawiska:

  • 11 października, godz. 1:17 – wejście cienia Europy na tarczę Jowisza,
  • 11 października, godz. 2:17 – wejście Europy na tarczę Jowisza,
  • 11 października, godz. 3:45 – zejście cienia Europy z tarczy Jowisza,
  • 11 października, godz. 4:37 – zejście Europy z tarczy planety,
  • 12 października, godz. 19:25 – wejście Europy w cień planety (początek zaćmienia),
  • 12 października, godz. 22:42 – wyjście Europy zza tarczy planety (koniec zakrycia),
  • 13 października, godz. 4:23 – wejście Io w cień planety (początek zaćmienia),
  • 13 października, godz. 21:44 – wejście Ganimedesa w cień Jowisza (początek zaćmienia),
  • 14 października, godz. 1:03 – wyjście Ganimedesa zza tarczy Jowisza (koniec zakrycia),
  • 14 października, godz. 1:32 – wejście cienia Io na tarczę Jowisza,
  • 14 października, godz. 1:55 – wejście Io na tarczę Jowisza,
  • 14 października, godz. 3:42 – zejście cienia Io z tarczy Jowisza,
  • 14 października, godz. 4:04 – zejście Io z tarczy planety,
  • 14 października, godz. 22:52 – wejście Io w cień planety (początek zaćmienia),
  • 15 października, godz. 1:24 – wyjście Io zza tarczy planety (koniec zakrycia),
  • 15 października, godz. 20:01 – wejście cienia Io na tarczę Jowisza,
  • 15 października, godz. 20:22 – wejście Io na tarczę Jowisza,
  • 15 października, godz. 22:11 – zejście cienia Io z tarczy Jowisza,
  • 15 października, godz. 22:30 – zejście Io z tarczy Jowisza,
  • 16 października, godz. 19:50 – wyjście Io zza tarczy Jowisza (koniec zakrycia).

Po minięciu Jowisza w weekend Księżyc dotrze do gwiazdozbioru Byka. W sobotni wieczór 15 października faza naturalnego satelity Ziemi zmniejszy się do 88% i zajmie pozycję między Plejadami a Hiadami. Od Plejad Księżyc będzie oddalony o 5°, natomiast od Aldebarana – ponad 8,5 stopnia. Dobę później Księżyc przesunie się kilkanaście stopni na wschód, minie Aldebarana i będzie świecił 7,5 stopnia od niego, w fazie 80%.

Położenie Marsa w drugim tygodniu października 2011

Mapka pokazuje położenie Marsa w drugim tygodniu października 2011 roku.     Mapkę wykonano w GIMPie (http://www.gimp.org) na podstawie obrazków z programu Starry Night (http://www.starrynighteducation.com).

W czasie górowania Jowisza nad horyzontem pojawia się Mars. Planeta wolno zbliża się do Ziemi i wreszcie jej warunki widoczności będą poprawiać się szybciej. W tym tygodniu jasność Czerwonej Planety będzie wynosić +1,2 magnitudo, przy średnicy kątowej tarczy 5,5 sekundy kątowej i fazie 91%. Mars oddala się od gromady gwiazd M44: w poniedziałkowy poranek Czerwona Planeta znajdzie się 5° od Żłóbka, natomiast w niedzielę 16 października – 8,5 stopnia.

Mapka pokazuje położenie radiantu Orionidów w drugim tygodniu października 2011 roku.     Mapkę wykonano w GIMPie (http://www.gimp.org) na podstawie obrazków z programu Starry Night (http://www.starrynighteducation.com).

Po emocjach związanych z Drakonidami warto zacząć przygotowania do obserwacji kolejnego roju meteorów – Orionidów. Radiant roju znajduje się na granicy gwiazdozbiorów Oriona oraz Bliźniąt i pojawia się nad horyzontem przed godziną 22:00. Rój promieniuje przez cały październik, a jego maksimum powtarza się corocznie około 21 października. Tej nocy można spodziewać się ponad 20 meteorów na godzinę.

Orionidy to meteory bardzo szybkie: ich prędkość zderzenia z atmosferą Ziemi wynosi 66 km/s. Dlatego są to meteory bardzo jasne, po których często zostają smugi. Więcej o przeszłej aktywności roju można poczytać na stronach Pracowni Komet i Meteorów.

Autor

Ariel Majcher