W dniu 13 lipca 2026 roku premier Donald Tusk wyjawił lokalizację wyczekiwanego Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej w Polsce podczas konferencji prasowej, w której wzięli udział także minister finansów Andrzej Domański oraz dyrektor ESA Josef Aschbacher. Kandydatów było wielu, m.in. Gdańsk, Poznań, Katowice, Wrocław, Kraków oraz Łódź, lecz zwycięzca mógł być tylko jeden i wybrana została Warszawa.

Nowe centrum dołączy do licznych ośrodków Agencji w całej Europie, jednak polski będzie pierwszym ośrodkiem zlokalizowanym w kraju innym niż te, które w roku 1975 podpisały konwencję o utworzeniu ESA.

ESA

Mapa dotychczasowych centrów ESA.

Jak widać powyżej, główne ośrodki ESA ulokowane są w kilku państwach europejskich, a każdy z nich ma odrębny zakres działania.

• ESA ESTEC w Noordwijk w Holandii jest największym ośrodkiem ESA, centrum testowym oraz sercem europejskiej działalności kosmicznej. Odpowiada za techniczne przygotowanie i zarządzanie projektami kosmicznymi ESA oraz zapewnia wsparcie techniczne dla satelitów, eksploracji kosmosu i misji załogowych ESA.
• ESA ESOC w Darmstadt w Niemczech zapewnia sprawne funkcjonowanie statków kosmicznych na orbicie. Ośrodek łączy się ze stacjami naziemnymi na całym świecie, śledzi i kontroluje satelity, a także realizuje operacje związane z aparaturą misji oraz prowadzi rutynowy monitoring systemów.
• ESA ESRIN we Frascati pod Rzymem we Włoszech zarządza segmentem naziemnym dla satelitów obserwacyjnych ESA oraz podmiotów trzecich. Posiada największe archiwum danych środowiskowych w Europie i koordynuje pracę ponad 20 stacji naziemnych oraz obiektów segmentu naziemnego w Europie.
• ESA EAC zlokalizowane w Kolonii w Niemczech to ośrodek szkoleniowy i baza główna dla wszystkich europejskich astronautów. Jest centrum doskonałości w zakresie szkolenia astronautów oraz wsparcia medycznego.
• ESA ESAC w Villanueva de la Canada pod Madrytem w Hiszpanii mieści centra operacji naukowych dla misji astronomicznych i planetarnych ESA wraz z ich archiwami naukowymi. Świadczy usługi na rzecz projektów badań astronomicznych na całym świecie.
• Europejski Port Kosmiczny w Gujanie Francuskiej to europejskie okno na kosmos. Zajmuje powierzchnię ponad 96 tys. hektarów i ze względu na bliskość równika jest dobrą lokalizacją do wystrzeliwania satelitów. ESA jest właścicielem obiektów startowych oraz zakładów produkcyjnych rakiet nośnych, a także finansuje znaczną część kosztów stałych bazy startowej.
• ESA ESEC w Redu w Belgii jest centrum doskonałości w zakresie usług cyberbezpieczeństwa kosmicznego. Znajdują się tu centra kontroli misji Proba ESA, Centrum Danych Pogody Kosmicznej, Centrum Szkoleniowo-Edukacyjne ESA, a także część sieci stacji naziemnych ESA.
• ESA ECSAT w Harwell, Oxfordshire w Wielkiej Brytanii wspiera działania związane z telekomunikacją, zintegrowanymi aplikacjami, zmianami klimatu, technologią oraz nauką.

Warszawki ośrodek także będzie miał swoją specjalizację, która znana jest już od dłuższego czasu. Dyrektor ESA potwierdził te informacje podczas konferencji:

„Warszawskie centrum będzie odpowiadało za działania w obszarze „dual-use” (technologii o podwójnym zastosowaniu – cywilnym i wojskowym), bezpieczeństwa oraz zarządzania w sytuacjach kryzysowych. Polska jest jednym z liderów, jeżeli chodzi o takie obszary, jak inwestycje w bezpieczeństwo, przemysł obronny, ale również przemysł kosmiczny. (…) Przemysł kosmiczny i obronny są ze sobą bardzo blisko związane. Jednego nie da się robić skutecznie bez drugiego i vice versa” – tłumaczył Aschbacher.

Według założeń ESA działalność placówki mogłaby rozpocząć się już w 2027 roku. Zatem być może już nawet obecni studenci odbędą tam swoje pierwsze staże. Podczas konferencji pojawiły się także ambitne plany innych projektów, m.in. polskiego statku kosmicznego i funduszu wartego pół miliarda zł na rozwój branży kosmicznej. Wobec tego przyszłość polskiego przemysłu kosmicznego zapowiada się obiecująco.

Korekta – Matylda Kołomyjec