Według obecnych planów Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS) ma funkcjonować do około 2031 roku. Tymczasem dnia 5 czerwca 2026 roku astronauci NASA i ESA byli zmuszeni schronić się w statku Crew Dragon i mierzyli się z ryzykiem ewakuacji i katastrofalnej awarii stacji. Co się zatem stało?
Od września 2019 roku rosyjski moduł Zwiezda (a konkretnie moduł transferowy PrK) przecieka. Początkowo problem był zaniedbywalny, bo uchodziło jedynie pół kilograma powietrza dziennie, jednak z czasem tempo wycieku wzrosło. Poziom krytyczny osiągnęło w kwietniu 2024 roku, kiedy wzrosło do 1,7 kilograma dziennie. Od tamtego czasu zdawało się, że kosmonautom udało się istotnie zmniejszyć problem. Tydzień temu okazało się to rozwiązaniem tymczasowym, gdyż tempo wycieku wróciło do kilograma dziennie.
Moduł Zwiezda widziany z pokładu Space Shuttle Atlantis podczas misji STS-106.
W związku z tą obserwacją, agencja Roskosmos zaplanowała na piątego czerwca prace serwisowe, które stanowiły niebagatelne zagrożenie dla załogi. Właśnie dlatego amerykańscy i europejscy astronauci schronili się w Crew Dragon.
Niedługo po schronieniu się astronautów w kapsule Crew Dragon, rzeczniczka NASA ogłosiła koniec tzw. procedury „bezpiecznej przystani”. Prace konserwacyjne wstrzymano w celu dalszego zbadania sytuacji. Pomimo tego, że incydent był nieszkodliwy, pokazał on w jakim stanie jest ISS. To jednak nie jedyny problem, z którym mierzy się 27-letnia stacja.
Nadprogramowi członkowie załogi
Mniej medialną kwestią są zanieczyszczenia stacji w postaci mikroorganizmów. Problemu tego nie bagatelizuje Oleg Orłow, dyrektor Instytutu Problemów Biomedycznych Rosyjskiej Akademii Nauk, który w 2022 roku wyjawił skalę problemu:
„Uogólnione wyniki pokazują, że w 65% analizowanych próbek z najnowszych ekspedycji wykryto mikroorganizmy w ilościach przekraczających wymogi regulacyjne. Wśród przedstawicieli flory bakteryjnej wyizolowanej ze środowiska ISS zidentyfikowano gatunki o znaczeniu medycznym, zdolne do wywoływania reakcji alergicznych oraz niektórych chorób tkanek miękkich i górnych dróg oddechowych”.
Według dostępnych informacji dane te nie zmieniły się w przeciągu ostatnich lat, a możliwe wręcz, że obecnie prezentują się gorzej.
Łamliwe kości seniorów
Problemy strukturalne nie kończą się na wspomnianych wyciekach. Moduły w zaawansowanym wieku, jak Zaria, Unity i Zwiezda, były zaprojektowane na 15-letnią misję, a są już w kosmosie od ponad 25 lat. Od czasu wystrzelenia są nieustannie narażone na fluktuacje temperatur i promieniowania, co doprowadziło do zużycia materiałów, z których są zbudowane.
Najważniejsze są jednak małe problemy, o których nie pisze się artykułów. Już na ten moment załoga ISS spędza około połowę swojego czasu na konserwacji i naprawie wszelakich problemów, które często pojawiają się i są rozwiązywane z dnia na dzień. Z każdym miesiącem pojawia się coraz więcej niepokojących oznak tego, że żywot Międzynarodowej Stacji Kosmicznej dobiega końca. Teraz wszystko więc w rękach astronautów i naukowców na Ziemi, którzy nie dadzą tak łatwo za wygraną.
Korekta – Adam Piznal
.jpg){kind=link}