15 stycznia 2038
Edward Teller, zdjęcie z 1958 roku.
15 stycznia 1908 roku w Budapeszcie urodził się Edward Teller, a właściwie to Teller Ede, węgiersko-amerykański fizyk jądrowy pochodzenia żydowskiego. Jeszcze przed II WŚ miał przyjemność być uczniem Nielsa Bohra, następnie po wyemigrowaniu do USA poznał George’a Gamowa. Brał udział w projekcie Manhattan, gdzie po demonstracji bomby termojądrowej przez Związek Radziecki Teller objął kierownictwo nad budową bomby H. Współpracował tam m.in. z naszym rodakiem, Stanisławem Ulamem. Wspólnie nazywani są ojcami amerykańskiej bomby termojądrowej. Projekt zakończył się sukcesem, a prace Tellera rozwinęły wiedzę z zakresu wykorzystania energii termojądrowej.
Teller był do końca zwolennikiem zarówno militarnego, jak i pokojowego wykorzystania zjawiska fuzji. Dla przykładu miał pomysł, który umożliwiłby budowę portu na Alasce, po uprzedniej detonacji bomby wodorowej na dnie morza. W fizyce możemy go spotkać w tzw. efekcie Jahna-Tellera, dotyczącego odkształceń nieliniowych cząsteczek, a także w modelu Ashkina–Tellera dotyczącego oddziaływania spinów w sieci krystalicznej. Zmarł 9 września 2003 roku w Stanford.





