Wydarzenia kwietniowe są niezwykle zróżnicowane – od największych sukcesów i porażek rakiet, po triumfy w dziedzinie astronomii na Ziemi i trudne decyzje na granicy Układu Słonecznego. Zgodnie z formą tej serii, oto omówienie wybranych nowości z minionego miesiąca.

Misja Artemis II

Dnia 02.04.2026 roku o godzinie 00:35 czasu polskiego, w ramach drugiej misji programu Artemis w stronę naturalnego satelity Ziemi wystartowała rakieta SLS. Był to lot testowy, którego główną część stanowił przelot astronautów obok Księżyca, a następnie z powrotem na Ziemię. Program powrotu człowieka na Srebrny Glob został rozpoczęty misją Artemis I – bezzałogowym lotem na orbitę okołoksiężycową – i kontynuowany lotem Artemis II, czyli „załogową wersją” Artemis I. W dalszej kolejności planowane są Artemis III oraz IV, gdzie przy czwartej misji ma zostać przeprowadzone pierwsze od ponad pół wieku lądowanie na Księżycu.

NASA/Bill Ingalls

Space Launch System od NASA startuje wraz z misją Artemis II.

Helen Arase Vargas / NASA-JSC

Załoga Artemis II podczas pierwszego publicznego wystąpienia po powrocie na Ziemię. Od lewej: Jeremy Hansen, Christina Koch, Victor Glover, Reid Wiseman.

W ciągu trwającej 10 dni misji czwórka astronautów z dwóch państw dokonała historycznych czynów. Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch oraz Jeremy Hansen składają się na załogę, która okrążyła Księżyc, pobiła rekordy i bezpiecznie wróciła na Ziemię. W ciągu trwania misji przetestowano rakietę SLS oraz kapsułę Orion wraz ze wszystkimi powiązanymi systemami. Miało także miejsce ręczne sterowanie pojazdem i przeprowadzenie krytycznych operacji związanych z inżynierią misji. Zebrano dane badawcze, uchwycono inspirujące fotografie oraz pobito rekord odległości, w jakiej ludzie znaleźli się od Ziemi w historii naszej cywilizacji.

NASA

Ziemia widziana zza Księżyca. Zdjęcie wykonane przez załogę misji Artemis II.

O starcie więcej informacji można znaleźć w dedykowanym artykule tutaj, na temat przelotu obok Księżyca tutaj, a o podsumowaniu misji tutaj.

Debiut Tianlong 3 zakończony wybuchem

Start nowej prywatnej chińskiej rakiety klasy średniej – Tianlong 3 od firmy Space Pioneer – zakończył się fiaskiem, mimo rokujących dobrze testów przed misją. Wspomniany startup nie podzielił się wieloma informacjami, wspomniał jedynie o anomalii podczas lotu. Jeden z internautów skomentował wydarzenie następująco:

„To dowód na to, że Stany Zjednoczone dalej dominują przemysł kosmiczny. To, co my skomercjalizowaliśmy, jest zupełnie poza zasięgiem innych”.

Czy to prawda? To pozostaje do subiektywnej oceny, jednak warto mieć na uwadze, że trójka w nazwie rakiety nie wzięła się znikąd.

Sławosz Uznański-Wiśniewski uhonorowany tytułem doktora honoris causa Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie

W piątek 10 kwietnia dr. inż. Sławoszowi Uznańskiemu-Wiśniewskiemu nadano tytuł doktora honoris causa Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. Wyróżnienie przyznano mu za szczególne zasługi dla rozwoju nauki i współpracy międzynarodowej. Jest ono też kolejnym krokiem w realizowanej od kilkunastu lat polityki SGH na rzecz rozwoju edukacji ekonomicznej oraz przygotowania kadr i badań dla sektora kosmicznego. Nawiązanie współpracy z POLSA i przystąpienie do Akademickiej Sieci Kosmicznej to główne działania mające zapewnić, że naukowcy z SGH będą mogli być zaangażowani w realizację i ocenę projektów dot. sektora kosmicznego.

Więcej informacji w dedykowanym artykule na naszym portalu.

Piotr Potapowicz, SGH

Od lewej: rektor SGH dr hab. Piotr Wachowiak, dr hab. Roman Sobiecki, prof. SGH, dr hab. Gabriel Główka, prof. SGH, dziekan Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie SGH.

Voyager 1 na granicy wyczerpania. NASA wyłącza kolejny przyrząd sondy – LECP

Od długiego czasu obie sondy Voyager korzystają z coraz bardziej ograniczonych zasobów energii – nic w tym dziwnego, bo lecą już dziesięciokrotnie dłużej, niż oryginalnie zakładano. Dlatego by konserwować energię, z każdym rokiem coraz więcej instrumentów na pokładach obu sond jest wyłączanych. W ostatnim czasie wybór padł na LECP – eksperyment Low-Energy Charged Particles (ang. niskoenergetyczne cząstki naładowane) – czyli przyrząd, który bada jony, elektrony i promieniowanie kosmiczne. W Voyagerze 2 został wyłączony już w 2025 roku, a w przypadku Voyagera 1 nastąpiło niedawno, bo 17 kwietnia 2026.

Więcej informacji w dedykowanym artykule na naszym portalu.

SpaceX testuje silniki Starshipa V3 i inauguruje nową płytę startową

Dnia 16 kwietnia przeprowadzono odpalenie wszystkich silników zarówno pierwszego, jak i drugiego stopnia rakiety Starship. Testy odbyły się na nowo powstałej płycie startowej w bazie Starbase w Teksasie. To duży krok w kierunku pierwszego lotu Starshipa V3, który najprawdopodobniej odbędzie się już w tym miesiącu.

SpaceX

Starship podczas testu statycznego widziany od strony powłoki ablacyjnej.

Więcej informacji w dedykowanym artykule na naszym portalu.

Blue Origin po raz pierwszy ponownie wykorzystał booster

Przyszłość, która była nie do wyobrażenia jeszcze kilkanaście lat temu, coraz bardziej się do nas zbliża. W niedzielę 19 kwietnia 2026 roku o godzinie 13:25 czasu polskiego ze stanowiska LC-36 na przylądku Cape Canaveral wystartowała misja NG-3. Pojazd, który wyniósł na orbitę satelitę BlueBird 7 od firmy AST SpaceMobile, to stworzona przez Blue Origin rakieta New Glenn. Dwustopniowa rakieta udowodniła tego dnia, że posiada możliwość wielokrotnego użycia jej pierwszego stopnia.

Booster użyty już w poprzedniej misji został ponownie wykorzystany w tej i z gracją wylądował na barce „Jacklyn” czekającej na Oceanie Atlantyckim około 9 minut po starcie.

Blue Origin

Booster „Never Tell Me The Odds” po udanym lądowaniu na pokładzie „Jacklyn”.

Więcej informacji w dedykowanym artykule na naszym portalu.

Termin startu Kosmicznego Teleskopu Nancy Grace Roman potwierdzony

NASA ogłosiła przybliżoną datę startu najnowszego teleskopu kosmicznego agencji – wrzesień tego roku. Pokazała także, jak obecnie prezentuje się owa maszyna.

„Przyspieszony rozwój misji Roman to prawdziwa historia sukcesu, pokazująca, co możemy osiągnąć, gdy publiczne inwestycje, wiedza instytucjonalna i prywatne przedsiębiorstwo łączą się, by podejmować się niemal niemożliwych misji, które zmieniają świat”, powiedział administrator NASA Jared Isaacman, który ogłosił aktualizację podczas konferencji prasowej 21 kwietnia w Centrum Lotów Kosmicznych Goddarda agencji w Greenbelt w stanie Maryland.

NASA/Scott Wiessinger

Kosmiczny Teleskop NASA im. Nancy Grace Roman sfotografowany w największym pomieszczeniu czystym w Centrum Lotów Kosmicznych Goddarda agencji w Greenbelt w stanie Maryland.

Planety w układzie TRAPPIST-1 nie mają gęstych atmosfer

Układ gwiazdy TRAPPIST-1 stał się niestety nieco mniej ciekawy. Znany jest ze względu na potwierdzoną obecność aż 7 planet, z czego 3 lub 4 dotychczas były silnymi kandydatkami na posiadanie życia. To powoli się zmienia, gdyż ostatnim czasy pojawia się coraz więcej dowodów na brak istnienia atmosfer dokoła owych ciał niebieskich.

W zeszłym roku pojawiły się silne dowody na brak atmosfery wokół TRAPPIST-1 d, czyli – wbrew intuicji – trzeciej planety licząc od gwiazdy. Ten obiekt był bardzo interesujący, ponieważ znajdował się na granicy ekosfery, czyli obszaru, gdzie woda może występować w stanie ciekłym. Niedawno natomiast ukazała się praca negująca istnienie atmosfer wokół TRAPPIST-1 b i TRAPPIST-1 c, czyli dwóch najbliższych czerwonemu karłowi planet.

To kończy podsumowanie miesiąca – więcej informacji już 1 czerwca!

Korekta – Matylda Kołomyjec