Obrazek wyróżniający: ESERO Polska
Co dzieje się z układem odpornościowym człowieka podczas lotu kosmicznego? Jak mikrograwitacja i inne czynniki związane z pobytem na orbicie wpływają na komórki odpornościowe? Jak przygotować eksperyment medyczny, który ma zostać przeprowadzony na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej? Czego możemy dowiedzieć się z próbek krwi pobranych przed misją, podczas niej i po powrocie na Ziemię? Podczas spotkania opowiemy o eksperymencie Immune Multiomics, realizowanym w ramach misji IGNIS przez zespół Wojskowej Akademii Technicznej.
Na czym polega eksperyment?
Immune Multiomics badaj wpływ lotu kosmicznego na ludzki układ odpornościowy. Naukowcy analizują próbki krwi pobrane od astronautów przed misją, podczas pobytu na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej i po powrocie na Ziemię. Sprawdzają, czy w warunkach mikrograwitacji zmienia się funkcjonowanie komórek odpornościowych oraz ile czasu potrzebuje organizm, by wrócić do stanu sprzed lotu. Badacze przyglądają się między innymi aktywności genów oraz metylacji DNA – jednemu z mechanizmów regulujących ich działanie.
Dlaczego to ważne?
Lot kosmiczny jest dużym wyzwaniem dla ludzkiego organizmu. Układ odpornościowy – nasza naturalna ochrona przed chorobami – może być szczególnie podatny na stres związany z mikrograwitacją, promieniowaniem i izolacją. Zrozumienie tego, czy komórki odpornościowe przystosowują się w jakiś sposób do życia w kosmosie, jest szczególnie ważne w kontekście przyszłych, długotrwałych misji na Księżyc czy Marsa. Astronauci będą wtedy długo przebywać z dala od Ziemi i mieć ograniczony dostęp do pomocy medycznej. Badania mogą pomóc lepiej przygotować człowieka do takich podróży i znaleźć sposoby ochrony jego zdrowia.
Na jakim etapie jest eksperyment?
Eksperyment jest wieloetapowy i jeszcze się nie zakończył. Udało się pobrać próbki krwi na wszystkich zaplanowanych etapach: przed misją, dwukrotnie podczas pobytu na ISS oraz tydzień, pół roku i rok po powrocie astronautów na Ziemię. Próbki pobrane na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej wróciły z orbity dopiero na początku marca 2026 roku. Naukowcy wyizolowali już z nich materiał genetyczny – DNA i RNA.
Co dalej?
Teraz rozpoczyna się kluczowy etap badań. Naukowcy będą sprawdzać, czy podczas misji zmieniła się ekspresja genów i metylacja DNA w komórkach układu odpornościowego. Nowoczesne metody pozwalają analizować jednocześnie dziesiątki tysięcy genów. Uzyskane dane zostaną poddane analizom bioinformatycznym i statystycznym. Dopiero wtedy będzie można ocenić, jak lot kosmiczny wpłynął na układ odpornościowy i czy po powrocie na Ziemię ewentualne zmiany ustąpiły.
Korzyści płynące z eksperymentu
Immune Multiomics może pomóc lepiej zrozumieć, jak ludzki organizm radzi sobie w ekstremalnych warunkach. Ta wiedza może przydać się nie tylko podczas przyszłych misji kosmicznych. Badania mechanizmów regulujących działanie układu odpornościowego mogą mieć znaczenie również na Ziemi – między innymi dla rozwoju terapii immunologicznych dla osób z zaburzeniami odporności i lepszego poznania reakcji organizmu na długotrwały stres fizyczny i psychiczny.
Spotkanie odbędzie się na platformie ZOOM. Link do spotkania tutaj. Więcej informacji tutaj.
Czy jesteśmy w stanie efektywnie zmierzyć poziom hałasu w przestrzeni kosmicznej? Jak hałas wpływa na komfort, koncentrację i wydajność pracy astronautów? Czy nowa technologia pomiaru i monitoringu hałasu testowana w kosmosie może mieć zastosowanie w życiu codziennym na Ziemi?
Spotkanie poświęcimy eksperymentowi Immune Multiomics realizowanemu w ramach misji IGNIS, o którym opowie dr n. med. Alicja Trębińska-Stryjewska – biolożka molekularna adiunktka w Centrum Inżynierii Biomedycznej Instytutu Optoelektroniki Wojskowej Akademii Technicznej (WAT).
—-
„Spotkaj eksperta/ekspertkę” to cykl bezpłatnych webinariów z osobami pracującymi w sektorze kosmicznym. Jego celem jest popularyzacja wiedzy o kosmosie oraz inspirowanie młodzieży do dalszego rozwoju i świadomego wyboru ścieżki edukacyjnej i zawodowej. W tegorocznej edycji spotkania poświęcone są eksperymentom przeprowadzonym na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej w ramach misji IGNIS.