Wrzesień jak co roku przyniesie ze sobą coraz dłuższe noce. W nadchodzącym miesiącu jasnych planet poszukiwać będziemy na niebie porannym. Będą to Wenus i Saturn. Przez kilka dni dojrzeć będzie można także Merkurego.

Najpierw spojrzenie na nocne niebo w połowie miesiąca około północy. Dokładnie nad południowym horyzontem, lecz bardzo nisko, odnajdziemy Rybę Południową z jasnym Fomalhautem. Ponad nią – Wodnika, Ryby i Pegaza. Trójkąt Letni, utworzony przez najjaśniejsze gwiazdy Lutni, Łabędzie i Orła, odpłynie nad zachodni widnokrąg, a nad wschodnim ukażą się Byk, Woźnica, Baran i Perseusz. Wielki Wóz świecić będzie nisko na północy.

Dni sukcesywnie będą się skracać. 1 września Słońce świeci od 5:55 do 19:29, w połowie miesiąca – od 6:19 do 18:54, a ostatniego dnia – od 6:42 do 18:22. 22 września o 18:30 wejdzie w znak Wagi i rozpocznie się astronomiczna jesień. Poruszając się wśród gwiazd, tarcza słoneczna przejdzie 16 września z Lwa do Panny.

Układ faz Księżyca: ostatnia kwadra 6 września o 17:11, nów 14 września o 16:29, pierwsza kwadra 21 września o 17:54 i pełnia 28 września o 15:09. 10 września nad ranem odnajdziemy Srebrny Glob w pobliżu Saturna, dobę później – niedaleko Wenus. 13 września dojdzie do złączenia z Merkurym. 8 września o 4:43 Księżyc znajdzie się w apogeum, a 22 września o 22:55 – w perygeum.

Zaćmień we wrześniu nie będzie.

9 września w maksymalnej zachodniej elongacji (wynoszącej 18 stopni) znajdzie się Merkury. O świcie (około 5:30) odnajdziemy go 9 stopni ponad wschodnim horyzontem. Warto poszukać planety 10 września. Znajdzie się ona wtedy zaledwie 5 minut kątowych od Regulusa, najjaśniejszej gwiazdy Lwa. W momencie maksymalnej elongacji odległość planety od Ziemi to 140 milionów kilometrów, średnica kątowa 7 sekund, a jasność -0,3 magnitudo.

Wciąż rano w oczy rzuca się Wenus. Przez cały miesiąc o świcie widzimy ją 30 stopni nad wschodnim horyzontem. Na początku miesiąca w Bliźniętach (tuż obok Saturna), a pod koniec – w Lwie (w pobliżu Regulusa). W tym czasie odległość Ziemi od tej planety rośnie ze 123 do 155 milionów kilometrów, kątowa średnica maleje z 20 do 16 sekund kątowych, a faza wzrasta z 58 do 70 procent. Wenus świeci cały czas nieco jaśniej niż -4 magnitudo.

Mars jest niewidoczny. 15 września wypada jego górne złączenie ze Słońcem.

Niewidoczny jest także Jowisz. Jego złączenie wypada 22 września.

Saturn jest coraz lepiej widoczny na porannym niebie, świecąc wśród gwiazd Bliźniąt. 1 września o świcie (5:15) odnajdziemy go 31 stopni ponad wschodnim horyzontem. Z odległości 1,455 miliarda kilometrów świecić będzie blaskiem 0,2 magnitudo. Pod koniec nadchodzącego miesiąca wysokość o świcie (6:00) wysokość wzrośnie do 52 stopni, odległość zmaleje do 1,394 miliarda kilometrów, a jasność praktycznie nie zmieni się.

Urana i Neptuna szukać należy w pogodne i bezksiężycowe wieczory odpowiednio w Wodniku i Koziorożcu. Ich jasności to 5,7 oraz 7,9 magnitudo. Odległości od Ziemi (w połowie miesiąca) to 2,858 i 4,383 miliarda kilometrów.

Pluton (o jasności 13,9 magnitudo) znajduje się w Wężu i zachodzi coraz wcześniej. Poszukiwać mogą go mogą bardzo doświadczeni obserwatorzy.

13 września w opozycji znajdzie się planetoida Westa (4). Jej jasność to 6,1 magnitudo. Przebywać będzie wtedy w konstelacji Wodnika w pobliżu jej granicy z Wielorybem.

Dobę później opozycję osiągnie Metis (9). Jego jasność to 9,1 magnitudo. Odnaleźć go będzie można także w Wodniku, zaledwie 2 stopnie od Westy.

Najaktywniejszy wrześniowy rój to Piscidy. Jego radiant znajduje się w Rybach, a maksimum aktywności wypada 19 września.

I jeszcze kartka z kalendarza. 1 września minie 35 lat od przelotu Pioniera 11 w pobliżu Saturna. Dzień później wypada dwusetna rocznica odkrycia planetoidy Juno przez Karla Hardinga. 12 września to 45-a rocznica startu Łuny 2, 14 września – 30 rocznica odkrycia księżyca Jowisza, Ledy przez Charlesa Kowala. 17 września upłynie 215 lat od zaobserwowania Mimasa krążącego wokół Saturna. Odkrycia tego dokonał William Herschel.

Zachęcamy do obserwacji nieba!

Autor

Michał Matraszek

Komentarze

  1. Limax7    

    Jeszcze koniunkcje — 4/5 września (rano najlepiej ok. 2:30) Księżyc zbliży się do Plejad (M45)
    Także ok. 22:30 (5 września) Księżyc nadal będzie przy Plejadach, tylko że już po lewej stronie M45.
    9/10 i 10/11 września Księżyc zbliży się do Saturna i Wenus. Pierwszej nocy będzie bliżej Saturna, a drugiej bliżej Wenus 🙂
    13 września ok. 4:30 blisko Merkurego.

    Zachęcam do fotografowania koniunkcji 😉
    Limax7

    1. LukiW    

      Wenus pod M44 — Dodam, że Wenus przejdzie pod gromadą otwartą M44 w Raku, może nie bardzo blisko ale zawsze, na pewno bedzie ciekawie patrząc przez lornetki.
      Będzie to w okolicach 14 września.

  2. Jerzy    

    Prośba o wyjaśnienie — Uprzejmie proszę o podanie jaka to planeta jest obecnie widoczna o godz.ok.4.00 rano bardzo jasno świecąca na wschodniej stronie nieba.Ponad nią jest mniejsza gwiazda o może planeta rownież widoczna o tej porze. Czy może ta jasna to Wenus a powyżej to Saturn?.
    Jednocześnie prosiłbym o podanie odleglosci tych obiektów od ziemi.
    Z góry bardzo dziekuje.
    Pozdrowienia
    Ciągle Początkujący

  3. Jerzy    

    Prośba o wyjaśnienie — Uprzejmie proszę o podanie jaka to planeta jest obecnie widoczna o godz.ok.4.00 rano bardzo jasno świecąca na wschodniej stronie nieba.Ponad nią jest mniejsza gwiazda o może planeta rownież widoczna o tej porze. Czy może ta jasna to Wenus a powyżej to Saturn?.
    Jednocześnie prosiłbym o podanie odleglosci tych obiektów od ziemi.
    Z góry bardzo dziekuje.
    Pozdrowienia
    Ciągle Początkujący

    1. LukiW    

      Wenus i Saturn — Odległość Wenus- 0.8379 ua
      Odległość Saturna- 9.6949 ua

    2. Michał M/    

      Wenus i Saturn

      > Uprzejmie proszę o podanie jaka to planeta jest obecnie widoczna
      > o godz.ok.4.00 rano bardzo jasno świecąca na wschodniej stronie
      > nieba.

      To Wenus.

      > Ponad nią jest mniejsza gwiazda o może planeta rownież widoczna
      > o tej porze. Czy może ta jasna to Wenus a powyżej to Saturn?.

      Tak, to Saturn, powyżej i trochę w lewo można znaleźć Polluksa i Kastora – najjaśniejsze gwiazdy Bliźniąt.

      Saturn 1451 milionów kilometrów, Wenus – 125 milionów kilometrów, Kastor – 52 lata świetlne, Polluks – 34 lata świetlne.

      1. Jerzy    

        Teraz wiem — Panie Michale dziękuję za kompetentną odpowiedź, bardzo jednoznacznie sformułowaną.
        Serdecznie pozdrawiam
        Początkujący od kilkudziesięciu lat

  4. Michał    

    Jaka to planeta — 21 września ok. godziny 21-ej tuż nad południowym choryzontyem widoczna była planeta ale jaka, czy to był Merkury? Nie potrafię określić fachowo położenia, napewno nie był to Jowisz ani Saturn ani też Wenus, mam sprzęt przybliżający zaledwie 60x, była bardzo blisko choryzontu.
    Pozdrawiam:)

  5. Michał    

    Jaka to planeta — 21 września ok. godziny 21-ej tuż nad południowym choryzontyem widoczna była planeta ale jaka, czy to był Merkury? Nie potrafię określić fachowo położenia, napewno nie był to Jowisz ani Saturn ani też Wenus, mam sprzęt przybliżający zaledwie 60x, była bardzo blisko choryzontu.
    Pozdrawiam:)

    1. Michał M.    

      Nie, to nie był Merkury — 21 IX, 21:00. Nad południowym horyzontem świecił Neptun. Ale jego raczej nie mogłeś widzieć, bo nie jest widoczny gołym okiem, a przez mały teleskop nie odróżniłbyś go od gwiazd. To samo można powiedzieć o widocznym w pobliżu Uranie.

      Nisko nad horyzontem był Księżyc, ale jego byś pewnie rozpoznał 😉

      A może obserwacja była prowadzona jakąś godzinkę później? Albo chociaż ze 30 minut. Wtedy miałbyś szansę zobaczyć Fomalhauta, najjaśniejszą gwiazdę Ryby Południowej.

      Natomiat jeśli rzeczywiście pomyliłeś kierunki, to na zachodzie widać było czerwonawego Arktura w Wolarzu 🙂

      1. Michał    

        Może to jednak nie była Planeta — Nie dam sobie głowy uciąć że to byłą planeta, mój “sprzęt obserwacyjny” to tylko ZRT, dlatego myślałem że to planeta bo widać było że tak to nazwę “plamkę” jak w przypadku Jowisza tyle że mniejszą, po lewej stronie od “obiektu” widać było również gwiazdę dość jasno świecącą.
        Ale niebo było na horyzoncie zamglone więc może obraz mógł zniekształcić gwiazdę i wydawało mi się że to planeta:)

Komentarze są zablokowane.