Asteroida 22 Kaliope ze swoim towarzyszem zostali uchwyceni 29 sierpnia 2001 czasu uniwersalnego przez zespół astronomów korzystających z teleskopu Keck II.

Dwuosobowy zespół astronomów pracujący w odległości zaledwie kilkuset metrów od szczytu Mauna Kea na Hawajach, odkrył satelitę o długości w przybliżeniu 35 kilometrów, krążącego wokół dużego asteroidu głównego pasa – 22 Kaliope. William Merline z Southwest Research Institute i Francois Menard z Grenoble Observatory dostrzegli satelitę po raz pierwszy 3 września 2001 na zdjęciach wykonanych w podczerwieni za pomocą teleskopu Kanadyjsko-Francusko-Hawajskiego (Canada-France-Hawaii Telescope). W tym czasie satelita znajdował się w odległości około pół sekundy kątowej (około 1000 kilometrów) od Kaliope i był ciemniejszy od niej o 4,9 magnitudo (90 razy). Obserwacje przeprowadzone następnego dnia potwierdziły istnienie tego małego księżyca.

W międzyczasie Kaliope obserwował również inny zespół. Jean-Luc Margot i Michael Brown z Caltech śledzili asteroidę od godzin rannych 30 sierpnia 2001 (jeszcze 29 sierpnia UT). Również i te obserwacje prowadzono w podczerwieni za pomocą teleskopu Keck II i systemu optyki adaptatywnej. Obydwa zespoły poinformowały o swoich odkryciach Centrum Mniejszych Planet (Minor Planet Center – MPC) Międzynarodowej Unii Astronomicznej (International Astronomical Union – IAU), które opublikowało wspólne doniesienie w tej sprawie.

Licząca sobie 180 kilometrów długości Kaliope wykazuje spektrum klasy M, które charakteryzuje ciała żelazo-niklowe. Spektrogramy asteroid klasy M są jednak podobne do spektrogramów chondrytów (meteoryty, zbudowane głównie ze związków krzemu z małymi domieszkami metali). Jakkolwiek interesujący jest sam nowy satelita Kaliope oznaczony jako S/2001 (22) 1, to obecnie będzie doskonałym narzędziem do wybrania jednej tych możliwości. Ustalenie orbity satelity pozwoli określić masę Kaliope, a to z kolei umożliwi wyznaczenie jej gęstości. Margot mówi, że aktualnie “dane z okresu od 3 do 4 dni są spójne” ale jednocześnie ostrzega, że jak dotąd wszystko pozostaje w sferze domysłów. Kolejną okazją do uzyskania danych o Kaliope będą grudniowe obserwacje radarowe za pomocą radioteleskopu Arecibo jakie zamierza przeprowadzić zespół kierowany przez Christophera Magri z University of Maine.

Liczba asteroid podwójnych rośnie w pokaźnym tempie. Aktualnie znamy 12 takich obiektów, a 5 kolejnych jest podejrzewanych o posiadanie satelitów. Tylko w tym roku obserwatorzy znaleźli 3 takie układy podwójne.

Autor

Zbigniew Artemiuk