Efekt Dopplera

Zmiana częstości obserwowanej fali, wywołana względnym ruchem źródła fali i obserwatora. Gdy źródło fali i obserwator zbliżają się do siebie, długość fali ulega skróceniu, a częstość rośnie. Jeżeli fala jest promieniowaniem widzialnym, barwa światła przesuwa się …

Apocentrum

Punkt na eliptycznej orbicie ciała niebieskiego najbardziej oddalony od jego środka przyciągania (środka masy układu). W zależności od rodzaju orbitowanego ciała niebieskiego, słowo apocentrum można zamienić na inne, bardziej ezoteryczne terminy. Orbitowane ciało Polski termin …

Aposelenium

Najwyższy punkt na orbicie ciała niebieskiego wokół Księżyca; szczególny przypadek apocentrum.

Albedo

Albedo jest to zdolność powierzchni obiektu do odbijania promieniowania elektromagnetycznego. Albedo jest równe stosunkowi ilości promieniowania odbitego do promieniowania padającego na daną powierzchnię. Zazwyczaj jest wyrażane jako ułamek, w procentach, od 0% do 100%. …

Deuter

Trwały izotop wodoru, oznaczany jako 2H (lub po prostu D), występujący w przyrodzie; jądro atomowe deuteru składa się z jednego protonu oraz dodatkowo w stosunku do wodoru jednego neutronu. Cząsteczki deuteru złożone są z dwóch atomów, podobnie jak wodór. …

Gromada kulista

Sferyczne skupisko składające się z kilkudziesięciu do kilkuset tysięcy gwiazd. Gromady kuliste skupiają przede wszystkim gwiazdy stare, zwykle żółte lub czerwone. Występują w pobliżu jąder galaktyk oraz w galaktycznym halo – poza dyskiem.

Pulsar

Szybko obracająca się gwiazda neutronowa o silnym polu magnetycznym i okresie obrotu od ułamka do kilku sekund. Podczas obrotu emitowany jest bardzo anizotropowo promieniowanie elektromagnetyczne, głównie radiowe. Pulsary odkryto pod koniec lat 60 XX wieku, rejestrując ich …

Gwiazda neutronowa

Niewielka gwiazda – o średnicy 10-100 km – której gęstość na skutek zapadnięcia grawitacyjnego jest porównywalna do gęstości jądra atomowego (przekracza 1015 kg/m3). Gwiazda neutronowa to późne stadium ewolucji gwiazdy i powstaje po eksplozji supernowej. …

Deszcz meteorytów

Jednoczesny spadek na dany teren dużej liczby meteorytów, pochodzących z rozpadu większego meteoroidu w atmosferze.

Supernowa

Masywne gwiazdy ulegające znacznemu pojaśnieniu wskutek eksplozji; wyróżnia się supernowe typu I i II. Wybuch gwiazdy supernowej jest jednym z najbardziej spektakularnych zjawisk na niebie, bowiem gwiazdy zamieniające się w supernowe bardzo gwałtownie zwiększają w krótkim …