Mgławica Caldwell 99 lub inaczej Worek Węgla to przykład ciemnej mgławicy, będącej chmurą zimnego gazu i pyłu. Duża ilość cząsteczek w tym obłoku jest pokryta zamarzniętymi: wodą, azotem czy tlenkiem węgla. Takie bardzo gęste zbiorowisko cząsteczek pyłu powoduje, że prawie całe światło widzialne, pochodzące od gwiazd położonych za mgławicą Caldwell 99, zostaje zatrzymane i nie dociera do Ziemi. W 1970 r. oszacowano, że Worek Węgla ma jasność na poziomie 10% jasności Drogi Mlecznej, która otacza mgławicę. Znaczna różnica w jasności jak i jej rozmiary (zajmuje obszar szerszy od Księżyca w pełni) sprawia, że można obserwować ją nieuzbrojonym okiem. Niestety nie zobaczymy jej z Polski, gdyż Worek Węgla znajduje się w gwiazdozbiorze Krzyż Południa.

Na powyższym zdjęciu widoczny jest mały wycinek mgławicy Worek Węgla, obejmujący mgławicę protoplanetarną, która jest etapem przejściowym, w którym gwiazda centralna, będąca u schyłku swojego życia, odrzuca otoczkę wodorową i zaczyna zwiększać swoją temperaturę. Kiedy po kilku tysiącach lat gwiazda osiągnie temperaturę ok. 30 tysięcy Kelwinów, będzie w stanie zamienić otaczającą ją mgławicę protoplanetarną w mgławicę planetarną.

Autor

Anna Wizerkaniuk

Absolwentka studiów magisterskich na kierunku Elektronika na Politechnice Wrocławskiej, członek Zarządu Klubu Astronomicznego Almukantarat w latach 2017-2021, zastępca redaktora naczelnego AstroNETu od 2021 r.