Heliopauza
Warstwa kontaktowa między jonami słonecznymi a galaktycznymi – graniczna powierzchnia heliosfery, na której ciśnienie wiatru słonecznego równoważy ciśnienie wywierane przez cząstki pochodzenia pozasłonecznego.
Absorpcja
Wyłapywanie fotonów przez atomy, molekuły albo jony, czego wynikiem jest spadek intensywności promieniowania świetlnego lub elektromagnetycznego podczas jego przechodzenia przez substancję. Absorpcja zachodzi w atmosferach gwiazd, planet, księżyców, oraz w przestrzeni …
Szok końcowy
Powierzchnia, na której wiatr słoneczny zwalnia do prędkości mniejszej od prędkości dźwięku; przy przekroczeniu tej bariery, wiatr słoneczny, jak każdy obiekt zwalniający z prędkości ponaddźwiękowej, przechodzi szok, stąd nazwa. Za powierzchnią szoku końcowego …
Zero bezwzględne
Najniższa możliwa teoretycznie temperatura, odpowiadająca najniższej możliwej całkowitej energii układu. W temperaturze zera bezwzględnego, w układzie nie powinny występować żadne ruchy – wszystkie jego cząstki powinny się zatrzymać. W laboratoriach osiągane …
Prędkość radialna
Prędkość obiektu wzdłuż półprostej łączącej go z obserwatorem; razem z prędkością tangencjalną składa się na prędkość rzeczywistą. Prędkość radialna gwiazd związana jest ze zjawiskiem Dopplera. Znając skład chemiczny gwiazdy, można poddać analizie jego widmo …
Abiogeneza
Spontaniczne powstawanie żywych organizmów z materii nieożywionej. Dzisiaj termin abiogeneza jest najczęściej używany w kontekście standardowego modelu powstania życia na Ziemi – powolne samorództwo z chemicznej i biochemicznej ewolucji na powierzchni młodej planety. …
Prędkość transwersalna
Prędkość obiektu prostopadła do półprostej łączącej go z obserwatorem; razem z prędkością radialną składa się na prędkość rzeczywistą. Prędkość transwersalna powoduje przesunięcie bliskich gwiazd na tle gwiazd odległych (uważanych za bardziej stałe). …
Aberracja światła gwiazd
Różnica pomiędzy obserwowaną pozycją gwiazdy i jej prawdziwym położeniem. Na aberrację światła gwiazd składa się kilku ruchów związanych z drogą światła i jego prędkością: aberracji rocznej (około 20,47’’) spowodowanej obiegiem Ziemi wokół Słońca, aberracji dziennej …
Atmosfera Ziemi
Powłoka gazowa Ziemi utrzymywana dzięki sile grawitacji. Nie ma jednoznacznego końca atmosfery, przerzedza się ona wraz z wysokością nad powierzchnią. Trzy czwarte masy atmosfery jest zawarta w pierwszych dolnych 11 km. Granicę pomiędzy atmosferą a Kosmosem przyjmuje się …
Gromada Abell
Gromada galaktyk będąca wyszczególniona w katalogu Abella, który był pierwszym wyczerpującym katalogiem gromad galaktyk i w swojej rozszerzonej formie jest nadal największym. Katalog Abella został po raz pierwszy opublikowany w 1958 roku przez amerykańskiego astronoma, …