Achromat

Dwie lub trzy soczewki umieszczone blisko siebie, często połączone na stałe tak, by otrzymywać obrazy większe i w fałszywych kolorach. Jeden element achromatu zazwyczaj jest zbudowany z płaskiego szkła, drugi z nierównego, aby dyspersja drugiego składnika skompensowała …

Interwał czasoprzestrzenny

Wielkość (oznaczana przez S2), która zgodnie z zasadą niezmienniczości interwału pozostaje stała niezależnie od układu odniesienia. Interwał czasoprzestrzenny wyraża się wzorem S2 = x2 + y2 + z2 – c2 t2, gdzie x, y, i z to trzy współrzędne przestrzenne, …

Acetogeny

Autotrofy, które używają gazu wodorowego do produkcji energii i dostarczania węgla do budowy organicznych molekuł. Autotrofy zawierają powszechne endolity w formacjach ognistych. W tych bazaltowych skałach wodór jest produkowany podczas reakcji ubogiej w tlen, wodę, …

Niezmienniczość interwału

Zasada leżąca u podstaw szczególnej teorii względności Alberta Einsteina, mówiąca o niezmienności interwału czasoprzestrzennego względem zmiany układu odniesienia, w którym wykonujemy pomiary czasu i odległości. Według szczególnej teorii względności Einsteina, czasy …

Dysk akrecyjny

Rotujący dysk gazu i pyłu, który może otaczać różnego rodzaju gwiazdy i inne masywne obiekty. W przypadku młodych gwiazd dysk akrecyjny zawiera nieskonsolidowany materiał, taki jak ziarna pyłu, które mogą akreować na planety lub inne stabilne obiekty. Dyski akrecyjne mogą …

Akrecja

Proces opadania materii w polu grawitacyjnym ciała akreującego. Najczęściej mówi się o akrecji w układach podwójnych gwiazd, gdzie materia z jednej gwiazdy opada, czyli akreuje na drugą gwiazdę. Może przy tym tworzyć dysk akrecyjny, ale nie zachodzi to zawsze. …

Czerwony olbrzym

Gwiazda o dużych rozmiarach i stosunkowo niskiej temperaturze powierzchni; czerwone olbrzymy zawdzięczają swój charakterystyczny kolor niewielkiej temperaturze fotosfery. Po kilku miliardach lat wewnątrz gwiazdy ciągu głównego wyczerpuje się wodór i zarazem znika główne źródło …

Akcelerometr

Przyrząd służący do mierzenia przyśpieszenia albo siły grawitacyjnej mogącej nadać przyśpieszenie. Urządzenie akcelerometryczne zazwyczaj bazuje na skoncentrowanej masie przemieszczającej się z powodu inercji. Przyśpieszenie jest mierzone przez przesunięcie masy względem …

Stała struktury subtelnej

Wielkość oznaczana przez α, wiążąca podstawowe stałe fizyczne: ładunek elektronu, prędkość światła w próżni, oraz stałą Plancka. Wartość stałej struktury subtelnej, α, oblicza się dzieląc kwadrat ładunku elektronu (e) przez stałą Plancka (h) i prędkość …

Przyśpieszenie grawitacyjne

Przyśpieszenie obiektu spowodowane oddziaływaniem grawitacyjnym podczas jego swobodnego spadania na powierzchnię masywniejszego ciała. Wartość przyśpieszenia grawitacyjnego można policzyć ze wzoru g = GM/(R+h)2, gdzie G jest stałą grawitacji, M masa obiektu przyciągającego, R jego …