Puchar, konstelacja nieba południowego, o kształcie kielicha z uchami po obu stronach. Pierwszy raz skatalogowany w II wieku przez Ptolemeusza, jest słabo widoczny i raczej nie należy najbardziej rozpoznawalnych gwiazdozbiorów. W rejonie nieba zakreślonym jego gwiazdami nie ma żadnych obiektów Messiera, ale to nie znaczy, że nie jest wart uwagi. W Polsce gwiazdozbiór najlepiej widoczny wiosną.

Na powyższym fragmencie mapy nieba przedstawiony jest gwiazdozbiór Pucharu i sąsiednie konstelacje.

Z konstelacją wiąże się grecki mit, dotyczący boga Apolla. To właśnie do niego miał należeć Puchar. Jednego dnia potrzebował napełnić go wodą, by dokonać ofiary. Nakazał Krukowi wykonać to zadanie, ale ptak po drodze znalazł drzewo figowe i przez kilka dni czekał, aż figi dojrzeją. Gdy wrócił, niosąc wprawdzie puchar wypełniony wodą, ale za to bardzo spóźniony, Apollo był wściekły. Z tej złości wyrzucił Kruka – który stanowi sąsiedni gwiazdozbiór – razem z Pucharem na niebo.
Niektóre gwiazdy Pucharu mają swoje imiona. Jedną z nich jest najjaśniejsza gwiazda konstelacji, Labrum (δ Crt),oddalony od nas o około 196 lat świetlnych olbrzym. Inną może być Al Sharasif (β Crt), podolbrzym 266 lat świetlnych od Układu Słonecznego, ale swoją nazwą, oznaczającą „żebra”, dzieli się z gwiazdą innej konstelacji, Nu Hydrae (ν Hya). Ciekawa jest również gwiazda zmienna SZ Crateris. To układ podwójny gwiazd, który, jak się uważa, ma mniej, niż 200 milionów lat.

Na powyższej ilustracji przedstawione zostały wyobrażenia Pucharu i Kruka na tle gwiazd tworzących ich konstelacje. Rysunek pochodzi z dzieła Jana Heweliusza pod tytułem „Uranographia”.

Prócz gwiazd w obrębie konstelacji znajdują się obiekty głębokiego nieba, w tym NGC 3887. To galaktyka spiralna z poprzeczką, odkryta przez Williama Herchela w 1785 roku. Jest oddalona od nas o około 68 milionów lat świetlnych, a na nieboskłonie znajduje się półtora stopnia od gwiazdy Zeta Crateris (ζ Crt). Niedaleko znajduje się też Puchar 2, galaktyka karłowata, która jednocześnie jest galaktyką satelitarną Drogi Mlecznej. Została odkryta dopiero w 2016 – choć nie jest wcale daleko, bo o 380 tysięcy lat świetlnych od nas – ponieważ jej gwiazdy są daleko od siebie, a przez to sama galaktyka ma bardzo niską jasność.

Na fotografii przedstawiona jest galaktyka spiralna z poprzeczką NGC 3887. Zdjęcie zostało wykonane przez Kosmiczny Teleskop Hubble’a.

Autor

Matylda Kołomyjec