Ciasny układ podwójny składający się z białego karła i często czerwonego olbrzyma, z którego następuje przepływ materii w kierunku mniejszego towarzysza; wybuch termojądrowy gromadzonej materii prowadzi do nagłego wzrostu jasności układu podwójnego. Materia, gromadząc …
Masywne gwiazdy ulegające znacznemu pojaśnieniu wskutek eksplozji; wyróżnia się supernowe typu I i II. Wybuch gwiazdy supernowej jest jednym z najbardziej spektakularnych zjawisk na niebie, bowiem gwiazdy zamieniające się w supernowe bardzo gwałtownie zwiększają w krótkim …
Najliczniejsza grupa gwiazd zmiennych pulsujących, charakteryzujące się dużymi zmianami jasności i długimi okresami; oznaczone jako M. Obecnie znamy ponad 5000 zmiennych typu M. Amplitudy ich zmian przekraczają niekiedy 10 wielkości gwiazdowych, a okresy zmienności wahają się od 90 …
Pulsujące jasne olbrzymy i nadolbrzymy, przeważnie typów widmowych F i G, o okresach pulsacji w od 1 do około 60 dni; wyróżniamy dwa typy cefeid: typu delta Cephei i typu W Virginis. Cefeidy typu delta Cephei Gwiazdy stosunkowo młode – należą …
Gwiazda zmienna, której źródłem zmienności są okresowe pulsacje zewnętrznych warstw atmosfery. W wyniku pulsacji cyklicznej zmianie ulega promień i temperatura fotosfery gwiazdy, dając w efekcie obserwowane zmiany w jasności. Do gwiazd pulsujących zalicza się: – …
Gwiazda zmieniająca swoją jasność w czasie. Większość gwiazd na niebie charakteryzuje się stałą jasnością w czasie. Słońce to dobry przykład gwiazdy, której jasność ulega jedynie drobnym zmianom jasności (około 0,1% w 11-letnim cyklu słonecznym). Jasność wielu …
Czas oparty na uśrednionym w zakresie roku ruchu obrotowym Ziemi. Punktem początkowym doby w tym systemie jest dolna kulminacja Słońca na południku 0 (Greenwich). Czas uniwersalny wynosi latem czas polski – 2 godziny, zaś zimą czas polski – 1 godzina.
Liczba dni, jaka upłynęła od godziny 12:00 UT dnia 1. styczna 4713 p.n.e.; nie bierze się pod uwagę ani zmiennej długości miesiąca, ani stref czasowych – jest to tylko liczba dni. Ponieważ data juliańska nie uwzględnia, ile dni miał dany miesiąc setki lat temu, …
AAVSO (American Associaton of Variable Star Observers) jest organizacją zrzeszającą obserwatorów gwiazd zmiennych z całego świata. Stowarzyszenie to powstało na krótko przed I wojną światową w USA (1911 r.) i przez 70 lat działalności zdołało zebrać 7 …
Diagram O-C (czytaj O minus C) to wykres, którego kształt pozwala badać regularności, z jakimi następują minima jasności gwiazd zmiennych. Współrzędne każdego punktu na diagramie O-C to na osi odciętych czas wyrażony w tzw. epokach, a na osi rzędnych …