Kometa Ikeya-Zhang jest coraz lepiej widoczna na naszym niebie. Jakie będą możliwości jej obserwacji w najbliższych tygodniach, jakie ciekawe obiekty minie w najbliższym czasie i kiedy zniknie nam z oczu?
1 lutego, około godziny 11:00 naszego czasu, 58 letni japończyk Kaoru Ikeya odkrył w gwiazdozbiorze Wieloryba kometę, którą wstępnie nazwano 2002 C1. Świeciła ona z jasnością około 9,0 magintudo i miała komę o średnicy około 2 minut. Prawie dokładnie 1,5 godziny po nim niezależnego odkrycia dokonał chińczyk Daging Zhang.
Piękne zdjęcie komety zrobione 10 marca 2002 roku w Obserwatorium Klet w Czechach. Warkocz komety ma niewyobrażalną długość około 8 stopni. Sprzęt: teleskop Zeis-Sonnar 200mm. Autor: Michał Palka.
Od samego początku, na podstawie pierwszych kilkunastu pomiarów orbity komety podejrzewano, że podróżniczka powróciła do nas po 470 latach i stanowi odzwierciedlenie komety C/1532 R1. Pod koniec lutego jednak astronomowie doszli do wniosku, iż jest inna to kometa, która odwiedziła nas w 1661 roku (C/1661 C1). Niesamowita różnica w obliczeniach, była spowodowana znaczną niedokładnością wyznaczenia orbity w początkowym okresie obserwacji.
Teraz już wiemy, że dzięki tej zmianie oraz nowym dokładniejszym obliczeniom, kometa ta przy dobrych warunkach może już teraz zostać dostrzeżona nawet gołym okiem i być może będzie główną kandydatką do uzyskania tytułu najciekawszego zjawiska astronomicznego w 2002 roku.
Obecnie kometa świeci z jasnością około 4 wielkości gwiazdowej w gwiazdozbiorze Ryb, w pobliżu gwiazdy eta Psc oraz galaktyki M74. Już dziś (18 marca 2002) wieczorem osiągnie swoje peryhelium (0,507 AU).
Trajektoria komety Ikeya-Zhang w naszym Układzie Słonecznym. Kometa znajdzie się najbliżej Słońca (47 milionów km) 18 marca 2002, a najbliżej Ziemi (38 milionów km) 29 kwietnia tegoż roku. Maksymalną jasność 4 mag. osiągnie 25 marca. Przybliżony okres obiegu komety wokół Słońca to 367 lat.
Do 25 marca jasność jej będzie rosła, osiągając maksymalną jasność na poziomie +4,0 magnitudo. 29 marca przejdzie do gwiazdozbioru Andromedy, gdzie 31 marca po północy minie bardzo blisko gwiazdę beta Andromedy (Mirach – +2,08 magnitudo). W dalszej swej drodze po nieboskłonie 5 kwietnia minie bardzo znany wszystkim obiekt na niebie jakim jest Wielka Mgławica w Andromedzie – M31.
Kometa C/2002 C1 widziana w Słowenii w Obserwatorium Rezmon. Sprzęt: teleskop LX200 oraz kamera MX9 CCD. Autor: Anton Spenko.
Od tego momentu z dnia na dzień kometa będzie oddalała się od Słońca, i mimo że jeszcze do 30 kwietnia będzie zbliżać się do Ziemi, jej jasność będzie szybko spadać. Teoretycznie w zasięgu obserwacji gołym okiem będzie do 3 maja, lecz są to niestety tylko założenia teoretyczne, które będą trudne do realizacji w praktyce.
Do obserwacji komety najlepiej posłużyć lornetką, za pomocą której bez trudu odnajdziemy kometę jako mglistą plamkę 4 wielkości gwiazdowej. Obecnie obserwacje zdecydowanie utrudnia niestety bliskie sąsiedztwo Słońca. Na szczęście z każdym dniem kometa będzie w coraz większej odległości kątowej od niego, a co za tym idzie, będzie coraz wcześniej wschodziła przed Słońcem (co ciekawe od 2 kwietnia stanie się obiektem nie zachodzącym na naszych szerokościach geograficznych).
Wspaniałe zdjęcie komety Ikeya-Zhang zrobione 11 marca w Triescie we Włoszech. Kometa znajduje się tuż nad horyzontem. Czas ekspozycji: 2 minuty. Autor: Furio Pieri.
Elementy orbity komety Ikeya-Zhang (2002 C1):
Za artykuł dziękujemy panu Markowi Substykowi, twórcy witryny AstroCD – Oprogramowanie Astronomiczne.
| Data peryhelium | 2452352.4796 |
| Perihelion distance (q) | 0.5071 |
| Eccentricity (e) | 0.99011 |
| Inclination (i) | 28.12 |
| Argument of perihelium (w) | 34.668 |
| Longitude of ascending node (Om) | 93.37 |
Efemeryda komety na najbliższe dni (momenty wschodu komety i Słońca obliczone są dla środka Polski):
| Data | Rektascensja | Deklinacja | Jasność | r | delta | Wschód komety | Wschód Słońca |
| 20 marca | 01 27 | +20 43 | +4,1 | 0.51 | 0.80 | 4:21 | 4:46 |
| 25 marca | 01 23 | +27 18 | +4,0 | 0.53 | 0.71 | 3:26 | 4:34 |
| 30 marca | 01 13 | +34 04 | +4,1 | 0.57 | 0.63 | 1:12 | 4:22 |
| 4 kwietnia | 00 54 | +40 51 | +4,2 | 0.63 | 0.56 | – | 4:11 |
| 9 kwietnia | 00 25 | +47 27 | +4,5 | 0.70 | 0.51 | – | 3:59 |
| 14 kwietnia | 23 42 | +53 37 | +4,8 | 0.78 | 0.46 | – | 3:48 |
| 19 kwietnia | 22 40 | +58 40 | +5,1 | 0.87 | 0.43 | – | 3:37 |
| 24?kwietnia | 21 17 | +61 21 | +5,4 | 0.95 | 0.41 | – | 3:27 |
| 29 kwietnia | 19 44 | +60 21 | +5,7 | 1.03 | 0.40 | – | 3:17 |
| 4 maja | 18 25 | +55 43 | +6,1 | 1.12 | 0.41 | – | 3:07 |
| 9 maja | 17 28 | +48 55 | +6,5 | 1.20 | 0.43 | – | 2:58 |
| 14 maja | 16 49 | +41 27 | +7,0 | 1.29 | 0.46 | – | 2:50 |
| 31 maja | 15 46 | +20 14 | +8,5 | 1.56 | 0.66 | 13:58 | 2:29 |
| 30 czerwca | 15 22 | +01 11 | +11,0 | 2.02 | 1.23 | 13:24 | 2:25 |
